بانکداران
خبر فوری :
منو اصلی

کد خبر: 76643

تاریخ انتشار: ۲۱ مهر ۱۳۹۷ - ۰۱:۰۴

آسیب شناسی بدهی بانک ‏ها به بانک مرکزی

ایران اکونومیست – به گزارش ایران اکونومیست؛  پیش‌تر در یادداشت ‏هایی که به قلم نویسنده در همین بخش انتشار یافت، به این موضوع اشاره شد که در اقتصاد ایران از اواسط دهه ۱۳۸۰، بدهی بانک ‏ها به بانک مرکزی به یک روند دائمی و فزاینده تبدیل شده و در سال ‏های اخیر نیز به مرز ...

ایران اکونومیست – به گزارش ایران اکونومیست؛  پیش‌تر در یادداشت ‏هایی که به قلم نویسنده در همین بخش انتشار یافت، به این موضوع اشاره شد که در اقتصاد ایران از اواسط دهه ۱۳۸۰، بدهی بانک ‏ها به بانک مرکزی به یک روند دائمی و فزاینده تبدیل شده و در سال ‏های اخیر نیز به مرز هشدار رسیده است. یکی از مواردی که بعضاً به عنوان دلیل بروز این پدیده ذکر می ‏شود، تصویب قانون ممنوعیت استقراض دولت از بانک مرکزی و شبکه بانکی در «بند ب ماده ۲ قانون برنامه چهارم توسعه» مورخ ۱۱ شهریور ۱۳۸۳ است.

در قالب این رویکرد، استدلال می‏ شود، هر چند که با ابلاغ قانون مذکور به مرور بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی کاهش یافت ولی عدم بازپرداخت بدهی بخش دولتی به بانک‏ ها سبب شد که در عمل بدهی بخش دولتی به بانک‏ ها افزایش یابد. در نتیجه، از آنجا که بانک‏ ها نیز از منابع کافی برای انجام تکالیف و تعهدات مالی دولت برخوردار نیستند، به منابع بانک مرکزی متوسل شده ‏اند. در این یادداشت سعی شده است به ارزیابی این موضوع پرداخته ‏شود.

طبق نماگرهای پولی، خالص بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی از حدود ۶۰ درصد پایه پولی در سال ۱۳۸۲ به حدود ۵ درصد در خردادماه سال جاری کاهش یافته است؛ در مقابل طی همین مدت، بدهی بانک‏ ها به بانک مرکزی از حدود ۲۰ درصد پایه پولی به حدود ۶۰ درصد (معادل ۱۴۰ هزار میلیارد تومان) افزیش یافته است. علاوه بر این، در حالی که از مجموع ۱۳ هزار میلیارد تومان خالص بدهی بخش دولتی به سیستم بانکی (مجموع بانک مرکزی و  شبکه بانکی) در سال ۱۳۸۲، حدود ۶۰ درصد آن بدهی به بانک مرکزی و ۴۰ درصد آن نیز بدهی به شبکه بانکی بوده است، در خرداد ماه سال جاری از مجموع ۱۹۵ هزار میلیارد تومان خالص بدهی بخش دولتی به سیستم بانکی حداکثر ۵ درصد آن بدهی به بانک مرکزی و ۹۵ درصد مابقی بدهی به شبکه بانکی بوده است.

در نتیجه، آمارهای فوق بیانگر آن است که هر چند هدف قانون‌گذار از تصویب قانون مذکور، کاهش سلطه مالی، ترغیب دولت به مدیریت بدهی ‏ها و هزینه‏ ها و استفاده از سایر روش ‏های تامین مالی مانند انتشار اوراق مشارکت بوده است، اما عملاً کانال تامین منابع کسری بودجه از بانک مرکزی به شبکه بانکی تغییر یافته است و در واقع افزایش بدهی بانک‏ ها به بانک مرکزی جانشین کاهش خالص بدهی بخش دولتی به بانک مرکزی شده است.

بر اساس این رویکرد، به نظر مقصر اصلی افزایش بدهی بانک‏ ها به بانک مرکزی، سلطه مالی دولت است و به همین جهت قرار است که برای حل همزمان مشکلات ترازنامه بانک‏ ها، بخشی از بدهی بانک ‏ها به بانک مرکزی در قالب یک چرخه با بدهی دولت به پیمانکاران و بدهی پیمانکاران به بانک‏ها تهاتر شود. در این خصوص چند نکته لازم به ذکر است:

۱- ارقام فوق تجمیع ‏شده و در سطح شبکه بانکی است، در حالی که اگر بصورت انفرادی و در سطح یک بانک بررسی شود، ممکن است بین بدهی آن به بانک مرکزی و خالص مطالبات آن از دولت ارتباطی وجود نداشته باشد. بنابراین، هر چند که ممکن است بخشی از افزایش بدهی بانک‏ ها به بانک مرکزی ناشی از افزایش بدهی بخش دولتی به بانک‏ ها باشد، اما این امر لزوماً برای همه بانک ‏ها به ویژه بانک ‏های تجاری صحیح نیست. یکی از دلایل اصلی افزایش بدهی این بانک ‏ها به بانک مرکزی علی ‏الخصوص در چند سال اخیر، ریشه در افزایش هزینه ‏های تامین مالی و تضعیف ساختار ترازنامه ناشی از پرداخت‏ بهره ‏های بالا به سپرده ‏های بانکی و بازی‏ های پانزی گونه در جذب سپرده توسط برخی بانک‏ ها و موسسات اعتباری ناسالم دارد.

۲- طی دوره مورد بررسی، با وجود افزایش شدید خالص بدهی ‏های بخش دولتی به سیستم بانکی، سهم آن از نقدینگی تقریباً نصف شده و از ۲۵ درصد به ۱۲ درصد کاهش یافته است. علاوه بر این، سهم بدهی بخش دولتی از دارایی بانک ‏ها در سال ۱۳۸۲ حدود ۹ درصد بوده که در حال حاضر نیز همان میزان می ‏باشد. در مقابل یکی از اقلامی که سهم آن در نقدینگی و همچنین دارایی بانک‏ ها بطور معناداری افزایش یافته است «سایر دارایی ‏ها» می‏ باشد که عمدتا بحث دارایی ‏های ثابت، املاک و مستغلات است.

بدیهی است در شرایطی که بخشی از دارایی‏ های ثابت بانک‏ ها در دوره‏ای به دلیل شرایط رکودی بازار دچار انجماد شده و قابلیت نقدشوندگی نداشته و علاوه بر آن نسبت قابل توجهی از تسهیلات اعطایی آنها نیز معوق و غیرجاری است، کیفیت دارایی‏ های بانک ‏ها کاهش یافته و ظرفیت وام‏دهی آنها به شدت کاهش می‏ بابد.

تحت این شرایط، بانک مرکزی به عنوان آخرین وام ‏دهنده ناچار به تامین کسری منابع بانک ‏ها و در نتیجه افزایش بدهی آنها می ‏شود. بنابراین، ارتباط کلیت مساله افزایش بدهی بانک ‏ها به موضوع سلطه مالی دولت تمام واقعیت نیست. در چنین فضایی نیز صرف رویکرد حسابداری به بدهی دولت به بانک ‏ها و بانک مرکزی و تلاش برای تهاتر آن کمکی به انضباط پولی نخواهد کرد.

باید توجه داشت که تهاتر بدهی ‏ها، جایگزین اصلاحات ساختاری نظام بانکی نخواهد بود. تا زمانی که رابطه دولت با بانک ‏ها و رابطه بانک ‏ها با بانک مرکزی ساماندهی نشود، این نوع اصلاح حساب‏ها، در ثبات پولی و مالی اثربخشی نخواهد داشت و لذا مشکلات سیستم بانکی به صورت یک سیکل معیوب و فزاینده در حال گسترش خواهد بود.

مهدی هادیان

کد کوتاه شده لینک :

http://bankdaran.com/?p=76643
برچسب ها :
دیدگاه کاربران
*

ایمیل شما برای همه نمایش داده نخواهد شد.

*

از نوشتن نظرات با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

*

از ارسال نظرات غیر مرتبط با متن خبر , تکرار نظرات دیگران , توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمائید.

*

نظراتی که حاوی تهمت و بی احترامی به مقدسات مذهبی , ادیان الهی , مسئولان کشوری , اقلیت های قومی و مذهبی و مغایر با عرف و قوانین جاری کشوری باشد منتشر نخواهد شد.


ارسال دیدگاه

*

*

*

پربازدیدترین ها
  • روز
  • هفته
  • ماه
  • سال
  • آخرین اخبار بانکداری

    اعتراف عربستان به ناتوانی در جبران نفت ایران و چند کشور دیگر

    برگزاری آموزش ضمن خدمت تعدادی از روسا و کارکنان بیمه سرمد

    خط اعتباری ۳۰ میلیون یورویی بانک توسعه صادرات

    بیمه سرمد؛ نائب قهرمان مسابقات فوتسال شرکت های بیمه

    ۶ برنامه آتی سازمان بورس تا پایان سال جاری

    حضور پررنگ بیمه کوثر در نمایشگاه کیش اینوکس

    آخرین وضعیت پرداخت ارز اربعین در بانک ملی

    بانک های خارجی بزودی می توانند عضو شبه سوئیتف روسیه شوند

    اخطارها و هشدارها به نظام بانکی

    خسارت ۳۸ میلیارد ریالی آتش سوزی در شرکت دیبافوم توسط بیمه "ما" جبران شد

    برنامه جدید بانک مرکزی برای تعادل بازار ارز

    توقف همکاری یک بانک تایوانی با ایران

    نقطه حمایتی در بازار دلار

    ۵ برنامه آتی سازمان بورس تا پایان سال جاری

    هزینه بازسازی نظام بانکی چقدر است؟

    لزوم ساماندهی نظام بانکداری/اصلاح ساختار بانکی هزینه بر است!

    استفاده از ایده های کاربردی با حمایت بانک شهر

    ریسک جهانی به سود طلا

    اختلاس ۱۶۰ میلیارد ریالی کارمند بانک

    قرعه‌کشی حساب‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز بانک اقتصادنوین

    سایه سنگین رکود بر بازار طلا و سکه

    قرعه‌کشی حساب‌های قرض‌الحسنه بانک اقتصادنوین انجام شد

    شرط جدید استفاده از وام صندوق پس انداز مسکن‌یکم

    وام مسکن یکم و شرایط جدید آن

    شرط جدید استفاده از وام مسکن یکم

    دینار را در عراق ارزانتر بخرید!

    پرویزیان عضو اصلی هیات انتظامی بانک‌ها شد

    عامل اصلی افت ناگهانی قیمت‌ها در بازار ارز

    امروز؛ آخرین مهلت ثبت شبای سهام عدالت است

    بنزین تا زمان اعلام نظر کمیته جدید به سران قوا سهمیه بندی نمی شود

    جلسه هماهنگی با مدیران کشاورزی استان سمنان برگزار شد

    معاون جدید فناوری اطلاعات " تاپ " انتخاب شد

    دلالان ارزی را آزاد نکنید

    شرط جدید استفاده از وام مسکن یکم اعلام شد

    معیار بانک مرکزی در ویرایش ثبت سفارش اعلام شد

    الفبای پیمان‌سپاری ارزی

    بانک ملی ایران ۲۴ ساعته با شماست!

    حمایت بانک رفاه از همایش انجمن پریودنتولوژی

    آیا تابلوی صرافی ها سلیقه ایست؟!

    اروپا خواستار اتصال حداقل یک بانک ایرانی به سوئیفت

    امروز آخرین مهلت ثبت شماره شبا

    شکاف نرخ ارز باید حذف شود

    افزایش سرمایه قدیمی ترین شرکت سرمایه گذاری منتفی شد/ علت

    بیمه امید برای ششمین سال متوالی به توانگری مالی سطح یک رسید

    هیچ گونه خطایی در اپلیکیشن «بله» وجود ندارد

    نقطه عطف طلا کجاست؟

    استعلام پیامکی مسیر صعودی چک برگشتی را نزولی می کند

    حضور گروه اقتصادنوین در نمایشگاه بین‌المللی بانک، بیمه کیش

    عرضه اولیه ۳ پتروشیمی در بورس/ زمان ادغام هلدینگ ها و وضعیت چند پروژه

    حضور گروه مالی سامان در نمایشگاه فرصت‌های سرمایه‌گذاری کیش

    اعطای گواهینامه “اولین جایزه مدیریت دانش” به بیمه پاسارگاد

    آخرین نرخ ارز پتروشیمی‌ها در نیما

    آخرین مواضع وزیرخزانه داری آمریکا درباره نفت ایران و قطع سوئیفت/ شرط معافیت

    تاکید مدیران عامل پست و پست بانک بر ارائه خدمات مشترک درراستای تحقق ایران دیجیتال

    رکورد حفظ توانگری مالی صنعت بیمه در اختیار بیمه ملت

    نمایشگاه تراکنش ایران، رزمایشی در زمینه بانکداری و پرداخت است

    بانک غایب ۱۶ ماهه فرابورسی درباره ادغام بانک ها شفاف سازی کرد

    واریز سود قطعی ۲۲٫۲۵درصدی بیمه های عمر شرکت بیمه تعاون در سال ۱۳۹۶

    ۶۰ درصد بازنشستگان تامین اجتماعی حداقل‌ بگیرند

    غیبت ریال در بازار ارز

    همه آنچه باید درباره حساب ارزی بانک‌ها بدانید

    الگوی ین برای غلبه طلا بر دلار

    همایش بین‌المللی معماری معاصر برگزار شد

    سمت‌وسوی بازار ارز

    برنامه های بانک مهر اقتصاد محقق شد

    ارز دیجیتال پیام‌رسان لاین به صرافی اضافه شد

    بیش از ۵١ هزار میلیارد ریال مطالبات کلان بانک صادرات وصول شد

    طلا جایگزین ذخایر دلاری در کشورهای جهان

    هشت سال موفقیت مستمر بیمه‌ کوثر

    آخرین قیمت فروش دلار پتروشیمی‌ها در نیما : ۷۷۰۰ تومان

    ریزش شدید قیمت مسکن در راه است

    جلسه ارزیابی عملکرد مدیریت شعب استان اصفهان برگزار شد

    طلا بهترین گزینه برای سرمایه گذاری است

    هجدهمین مدرسه "مهر نوین" بهره‌برداری شد

    تبلیغات
    طراحی سایت سئو