بانکداران
خبر فوری :
منو اصلی

کد خبر: 78301

تاریخ انتشار: ۷ آبان ۱۳۹۷ - ۱۸:۵۰

در اهمیت نرخ ارز در بازار آزاد

*حسین راهداری به گزارش بنکر (Banker)،​تحولات بازار ارز در ماه‌های اخیر آنقدر سریع و حیرت‌انگیز بوده که این سوال را مطرح کرده است که چرا به‌رغم اینکه مسوولان دولت تمایل زیادی به زیر سوال بردن عملکرد اسلاف خود دارند، اما در نهایت، کارنامه‌ای شبیه یکدیگر و در مواردی حتی بدتر نسبت به اسلاف خود دارند. ...


*حسین راهداری

به گزارش بنکر (Banker)،​تحولات بازار ارز در ماه‌های اخیر آنقدر سریع و حیرت‌انگیز بوده که این سوال را مطرح کرده است که چرا به‌رغم اینکه مسوولان دولت تمایل زیادی به زیر سوال بردن عملکرد اسلاف خود دارند، اما در نهایت، کارنامه‌ای شبیه یکدیگر و در مواردی حتی بدتر نسبت به اسلاف خود دارند. پاسخ به این سوال، نیازمند مطالعه‌ای جامع در رفتارشناسی مسوولان در دوره‌های مختلف است.
اما به‌طور مختصر می‌توان اشاره کرد که یک دلیل این اتفاق این است که مسوولان، کارنامه اسلاف خود را صرفا از آن جهت نقد می‌کنند که به آن به‌عنوان ابزاری سیاسی برای به قدرت رسیدن نگاه می‌کنند و نه وسیله‌ای برای یادگیری و بهبود امور کشورداری. به همین دلیل است که کمتر اتفاق می‌افتد که مسوولان از اشتباهات گذشته در مدیریت کشور، درس بگیرند و بنابراین اشتباهات گذشته را تکرار می‌کنند.
یکی از این نوع اشتباهات رایج مسوولان، «انکار واقعیات» است؛ زیرا امید دارند با انکار واقعیات و بدون راهکاری عملی برای حل مسائل، مشکلات خود به خود حل شوند. مورد اخیر از این نوع انکار واقعیات، مربوط به «نرخ ارز در بازار آزاد» بوده است. در حقیقت، علاوه‌بر دو نرخ ارز مصوب دولتی برای واردات اساسی و نرخ ارز ثانویه در سیستم نیما برای واردات اقلام مجاز دیگر، نرخ دیگری در بازار آزاد شکل گرفته است که نیازهای مازاد در این بازار پاسخ داده می‌شود. این نرخ، چند هفته قبل توانست رکوردهای تاریخی را به ثبت برساند تا اینکه آغاز برخی سیاست‌ها توانست کمی از التهابات بازار را از بین ببرد. این روزها اگرچه به‌نظر می‌رسد بازار آزاد ارز آرام است، اما نرخ‌های فعلی در این روزهای آرام بازار، تفاوت محسوسی با نرخ ارز ثانویه دارد.
بعد از این التهابات بود که مسوولان در یک گام رو به جلو نسبت به چند ماه قبل، پذیرفتند که قیمت بازار آزاد وجود دارد و نرخ‌های آن نیز به‌طور لجام گسیخته افزایش یافته است. اما بسیار شنیده شد که اعلام کردند نرخ بازار آزاد مهم نیست! استدلال آنها این بود که به‌دلیل اینکه قیمت کشف شده در بازار آزاد متعلق به بخش ناچیزی از مبادلات ارز است، این قیمت نمی‌تواند معیار خوبی برای سنجش وضعیت بازار ارز در کل باشد. بنابراین همگان را به پذیرش این نکته دعوت می‌کردند که نرخ بازار آزاد را جدی نگیرند! این استدلال از دو جهت قابل نقد و رد کردن است: یکی به‌دلیل اثر قیمت بازار آزاد در سمت عرضه و دیگری اثر آن در سمت تقاضا.

اثرات قیمت ارز در بازار آزاد در سمت عرضه
مهم‌ترین مشکلی که اقتصاد ایران در ماه‌های اخیر با آن دست و پنجه نرم کرده است، عقب‌نشینی عرضه‌کنندگان از بازار است. تنها عاملی که به این مساله دامن زده است، تفاوت محسوس نرخ ارز در بازار آزاد با دیگر نرخ‌های ارز است. در حقیقت تولید‌کننده، توزیع‌کننده یا حتی دلال، با مرور تاریخ بحران‌های ارزی در چند دهه قبل می‌داند که نرخ‌های دستوری ارز پایدار نیستند و به‌زودی نرخ‌های بازار آزاد، جای نرخ‌های دستوری قبلی را خواهند گرفت. این موضوع حتی در همین چند ماه اخیر هم رخ داده است! نرخ دلار بالای ۸ هزار تومان که زمانی غیرقانونی و مربوط به ارز قاچاق بود، در کمتر از چند ماه، تحت‌عنوان نرخ بازار ثانویه به رسمیت شناخته شد!
حال دور از ذهن نیست که با افزایش نرخ ارز در بازار آزاد، این انتظار مجددا شکل بگیرد که تاریخ تکرار خواهد شد و نرخ‌های بازار آزاد، به‌زودی جای نرخ ثانویه را خواهند گرفت و به رسمیت شناخته خواهند شد. شکل‌گیری چنین انتظاری، اثر تعویقی در رفتار آحاد اقتصادی دارد. در حقیقت عمده عرضه‌کنندگان، تا زمانی که مطمئن نباشند کالاهای خود را به ارز آزاد نمی‌توانند بفروشند، به احتمال زیاد آنها را دپو خواهند کرد تا در آینده‌ای نزدیک، کالاهایشان را بر این مبنا بفروشند.

اثرات قیمت بازار آزاد در سمت تقاضا
نرخ ارز مصوب دولتی برای واردات اساسی و نیز نرخ ارز ثانویه، فقط در دسترس عده‌ای محدود است و به همین دلیل، عموم مردم به این نرخ‌ها توجه چندانی ندارند. در واقع، اینکه وارد‌کننده‌ای مجهول‌الهویه و ناشناس برای جامعه، به نرخ ارز ثانویه برای واردات کالایی نامشخص دسترسی پیدا کرده است، نتیجه خاصی برای افکار عمومی جامعه ندارد. مردم نه تنها ارز را با قیمت آزاد می‌خرند، بلکه فروشندگان کالاها و خدمات نیز به آنها ثابت کرده‌اند که قیمت کالاهایشان نه با نرخ ارز ثانویه، بلکه با نرخ ارز آزاد تغییر می‌کند. بنابراین وقتی نرخ ارز در بازار آزاد بالا می‌رود، فارغ از اینکه در بازار ثانویه چه نرخی وجود دارد، قیمت کالاها رشد را تجربه می‌کند یا به‌دلیل احتکار، اصلا به‌طور کامل آن کالاها غیرقابل دسترس می‌شوند. بنابراین نگرانی از تبعات افزایش لجام گسیخته قیمت ارز در بازار آزاد، بحران تقاضا را دامن زده و تمایل به خرید مازاد و احتکار را حتی به سطح خانوارها می‌کشد.
بنابراین، بر خلاف استدلال مسوولان، نرخ ارز در بازار آزاد می‌تواند تبعاتی فراتر از آن داشته باشد که قابل صرف نظر کردن باشد. هنر تحریم‌کنندگان این بوده است که با اتکای به نخبگان دانشگاه و اتاق‌های فکر، سیستمی را طراحی کرده‌اند که پول ملی کشور را  کم ارزش کنند. متاسفانه باید پذیرفت که نقشه طراحان تحریم‌ها در کنار مدیریت ناصحیح و ناکارآمد داخلی که تنها مختص این دولت نیست، موفق عمل کرد و ریال ایران سقوط را تجربه کرد. سقوطی که با توجه به شرایط اقتصاد ایران و نیز ساختار تحریم‌ها، یک واقعیت است.
حال مسوولان کشور دو راه دارند. یا می‌توانند واقعیت افزایش نرخ ارز را بپذیرند و منابع ارزی کشور را حفظ کنند، یا با این باور اشتباه که می‌توانند تورم را کنترل کنند، واقعیت افزایش نرخ ارز را انکار کنند. اما در عمل با این کار، نه تنها تورم به اقتصاد تحمیل می‌شود، بلکه در فرآیندی فسادآمیز، منابع ارزی کشور نیز به هدر می‌رود. مسلما حل این چالش و ارائه راهکارهای جبران کاهش قدرت خرید مردم، نیازمند نیروی فکری قدرتمند برای تصمیم‌سازی در بدنه مدیریت کشور و نیز مدیریت قدرتمندی در حل بحران اقتصادی است. تجربه نشان نمی‌دهد در شوک‌های ارزی چند دهه گذشته، سیاست‌گذاران کارنامه موفقی داشته باشند. اما امید است که با انکار واقعیات، مشکلات را عمیق‌تر و پیچیده‌تر نکنند.

کد کوتاه شده لینک :

http://bankdaran.com/?p=78301
دیدگاه کاربران
*

ایمیل شما برای همه نمایش داده نخواهد شد.

*

از نوشتن نظرات با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

*

از ارسال نظرات غیر مرتبط با متن خبر , تکرار نظرات دیگران , توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمائید.

*

نظراتی که حاوی تهمت و بی احترامی به مقدسات مذهبی , ادیان الهی , مسئولان کشوری , اقلیت های قومی و مذهبی و مغایر با عرف و قوانین جاری کشوری باشد منتشر نخواهد شد.


ارسال دیدگاه

*

*

*

پربازدیدترین ها
  • روز
  • هفته
  • ماه
  • سال
  • آخرین اخبار بانکداری

    حضور بانک رفاه در مجمع نظام پزشکی

    بازار ارز و سکه در انتظار پالرمو

    افزایش نرخ ارزهای عمده در صرافی های بانکی

    حمایت بانک گردشگری از مشاغل گردشگری

    یک توصیه به خریداران طلا

    آخرین توضیحات "افق" و اثر تحریم ها و تنوع محصولات/ توصیه به سهامداران

    تصمیم‌گیری درباره «پالرمو» به تعویق افتاد

    تایید افزایش سرمایه ۲۲۳ درصدی بانک صادرات

    مزایای سامانه رفع تعهد ارزی

    گسترش سرمایه ها در شرکت های فناوری اطلاعات/پیشران های تحول

    پالرمو بازهم به تعویق افتاد!

    قیمت طلا بالا می رود

    آخرین مهلت اعتبار کارت‌های ملی قدیمی

    برگزاری جشن «بله‌سورون»

    بازدهی قیمت دلار به نزدیک ۲ درصد رسید

    نیم نگاهی بر مزایا و معایب کارت‌های بانکی

    تسهیلات بانک ملی در بخش خوداشتغالی

    برنامه ریزی سیستم بانکی برای کردستان

    احتمال ریزش قیمت ارز؟

    انتقاد از عدم ترخیص حتی یک خودرو از گمرک و بازگشت پول مردم با سود

    تصمیم‌گیری درباره افزایش حقوق ۹۸

    بانک صادرات به بخشنامه‌های بانک مرکزی پایبند است

    سقف ارزی ورود لیست ممنوعه

    استان بوشهر در طرح اشتغال روستایی ۱۸۰ درصد برنامه را محقق ساخت

    دغدغه‌های مخاطبان بانک مسکن در دی‌ماه

    ترامپ دستور وضعیت اضطراری ملی را صادر کرد

    چراکلنگی‌های پایتخت گران شدند+جدول قیمت زمین در مناطق ۲۲ گانه

    بازدید از طرح های اقتصادی موفق استان یزد

    کاهش اقساط مشتریان خوش‌حساب بانک مسکن

    اعلام برندگان جشنواره‌پرداخت های‌الکترونیکی کشاورزی

    قیمت حاشیه بازار ۴۷ محصول ایران خودرو اعلام شد

    رویکرد شبکه بانکی حمایت از شرکت های دانش بنیان است

    آخرین اقدامات بانک سینا در زمینه فروش املاک

    قرعه کشی مسابقه اینستاگرامی «ملی شو» امروز برگزار می شود

    تحلیل المانیتور از برخی واقعیت‌های ساختاری اقتصاد ایران قبل و بعد انقلاب

    بازدید مدیرعامل بانک گردشگری از نمایشگاه گردشگری

    تداوم تجهیز منابع صندوق پس انداز مسکن

    تصویب راه اندازی سامانه رفع تعهد ارزی واردکنندگان

    بازدید مدیران ارشد بانک آینده و شرکت تجارت الکترونیکی ارتباط فردا از سایت تولید شرکت توسن‌تکنو

    پیش بینی ورود ۱.۷ میلیارد دلار ارز اضافی به چرخه اقتصاد

    بازگشت ۸ میلیارد یورو ارز صادراتی به نیما

    بدون ضامن و با کارمزد ۲ درصد

    منشا افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی

    حذف دفترچه‌‌های درمان در سال آینده

    رونمایی از نسخه جدید سامانه آنلاین "اپرو"

    گسترش فناوری اطلاعات/چشم امید صنعت بانکداری

    منتظر افزایش تلفات جاده‌ای با حذف قیر از بودجه باشید

    طبقه متوسط روز به روز فقیرتر می شود

    امروز دلار افت کرد، طلا بالا رفت

    «دختران مجرد» بیمه می‌شوند

    تفاهم‌نامه بانک گردشگری و میراث فرهنگی

    خدمات جدید سامانه بانکداری اینترنتی بانک رفاه ارائه شد

    رفتار عجیب بانک ها در دوران رکود تورمی

    نام ایران در فهرست سیاه پولشویی باقی ماند!

    دعوت ایران از از وزیر برق عراق برای ادامه صادرات و پرداخت بدهی‌

    قیمت سکه به ۴ میلیون و ۲۹۰ هزار تومان رسید (+جدول)

    تشریح وضعیت اقتصادی و نظام بانکی با تمرکز بر بودجه ۹۸

    رشد ۳۷ درصدی سپرده های شعب بانک توسعه صادرات

    آیین‌نامه قانون نظام جامع آموزش فنی‌حرفه‌ای و مهارتی تصویب شد

    تحقق ۱۸۰ درصدی اشتغال روستایی در بوشهر

    خروج بانک ها از بنگاهداری و فروش اموال مازاد از حرف تا عمل

    قیمت ارز مسافرتی/ یورو ۱۳۶۳۵ تومان شد

    رانت ۵۰ هزار میلیارد تومانی ارز دولتی واردات

    بازدید مدیرعامل بانک ملی از شعب منطقه شهر ری

    دیدار مدیرعامل بانک ملّی ایران با همکاران شعب منطقه شهرری

    جشنواره بیمه مسافرتی بیمه کارآفرین

    دیوان لاهه اعتراض‌ آمریکا را رد کرد/ آغاز رسیدگی به پرونده ۲ میلیارد دلاری

    برگزاری جشن «بله‌سورون» به مناسبت ۳ میلیونی شدن کاربران «بله»

    تفاهم نامه بیمه البرز با هلال احمر

    بیمه سامان به سراغ اکوسیستم استارت آپ های حوزه گردشگری رفت

    واکنش ظریف به توهم نتانیاهو درباره ایران

    بانک مرکزی ترکیه به دنبال اقدامات نقدینگی است

    افزایش دو درصدی قیمت سکه و طلا

    بانک صادرات پایبند به نرخ سود مصوب

    تبلیغات
    طراحی سایت سئو