بانکداران
خبر فوری :
منو اصلی

کد خبر: 70651

تاریخ انتشار: ۷ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۴:۵۶

دلایل برخورد دیرهنگام با مؤسسات مالی غیرمجاز

مؤسسات غیرمجاز پولی و اعتباری در سال‌های اخیر یکی از مهم‌ترین چالش‌های نظام پولی کشور بوده و نهادهای مربوطه مانند بانک مرکزی سال‌هاست با چنین پدیده‌ای دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند. به گزارش بنکر (Banker)،حضور این مؤسسات در سطح کشور از نیمه دهه ۸۰ نسبتا چشمگیر شد و بسیاری از آنها با مجوز‌های تعاونی اعتباری آغاز به‌کار ...


مؤسسات غیرمجاز پولی و اعتباری در سال‌های اخیر یکی از مهم‌ترین چالش‌های نظام پولی کشور بوده و نهادهای مربوطه مانند بانک مرکزی سال‌هاست با چنین پدیده‌ای دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند.

به گزارش بنکر (Banker)،حضور این مؤسسات در سطح کشور از نیمه دهه ۸۰ نسبتا چشمگیر شد و بسیاری از آنها با مجوز‌های تعاونی اعتباری آغاز به‌کار کردند. طبق توافق‌نامه بانک مرکزی و وزارت تعاون، تمامی تعاونی‌های اعتباری برای ادامه فعالیت باید با نظر بانک مرکزی شروع به کار می‌کردند. مقامات وقت بانک مرکزی مدعی هستند که وزارت تعاون به این توافق‌نامه قانونی توجهی نکرد و این تعاونی‌ها پس از ادامه فعالیت به مشکلات بسیاری دامن زدند. تعداد این تعاونی‌ها در نیمه دوم دهه ۸۰ به هزار و ۷۰۰ تعاونی رسید، در‌شرایطی‌که به توافق‌نامه وزارت تعاون و بانک مرکزی توجهی نشد و بانک مرکزی نظارت کافی را بر این تعاونی‌ها و نحوه شکل‌گیری و سایر ابعاد آن نداشت. این تعاونی‌ها روز‌به‌روز بزرگ‌تر شدند و در قالب مؤسسات مالی به فعالیت خود ادامه دادند. بحران اقتصادی سال‌های ۹۰ و ۹۱ برای این مؤسسات غنیمتی بی‌نظیر بود تا آنها با افزایش سقف سود بانکی، سودهای وسوسه‌کننده‌ای را در جهت جذب سپرده‌های بیشتر ارائه کنند؛ سودهایی که منطق اقتصادی نداشتند و در آن مقطع هیچ‌کدام از بخش‌های اقتصاد ایران توان بازدهی سودهایی به آن میزان را نداشت. بسیاری از مؤسسات از سال ۹۳ از سوی بانک مرکزی غیرقانونی خوانده شد و به فاصله نزدیکی مؤسسات مذکور توان پرداخت سپرده‌های مردم را نداشتند و دومینووار سقوط کردند.

روایت موجود یک روایت رسمی از روند شکل‌گیری مؤسسات اعتباری غیرمجاز است. اما اقتصاددانان دلایل دیگری نیز دارند و ریشه تشکیل این مؤسسات را در عرصه وسیع‌تری می‌بینند. 
در پی گسترش صندوق‌ها و مؤسسات پولی غیرمجاز و جذب هزاران میلیارد تومان از سپرده‌های مردم و خطری که از این جهت نظام پولی کشور را تهدید می کرد مؤسسه نظرسنجی ایسپا مجموعه پژوهش‌هایی را در این زمینه انجام داد که مقاله حاضر بخشی از یافته‌های این پژوهش‌ها است. این نظرات در قالب یک نظرسنجی از سوی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) انجام شده است که ۶۱ اقتصاددان و کارشناس پولی به پرسش‌های این نظرسنجی پاسخ داده‌اند و ۷۰ درصد آنان دکترای اقتصاد بوده‌اند.
در این نظرسنجی پرسش‌نامه‌ای تشریحی با ۲۱ سؤال درباره مؤسسات غیرمجاز به کارشناسان و اقتصاددانان ارائه شد. مشاغل و فعالیت پاسخ‌گویان در چهار گروه، هیئت علمی و استاد دانشگاه، شرکت‌ها و مؤسسات پولی و مالی، اشتغال در پژوهشکده و فعالیت پژوهشی و بالاخره اقتصاددان و در حال تحصیل دوره دکترا بوده‌اند.
بیش از نیمی از پاسخ‌گویان عوامل ساختاری اقتصاد و نظام پولی را علت اصلی شکل‌گیری این مؤسسات دانسته‌اند. همچنین فقدان نظارت، بیشترین پاسخ را در علت شکل‌گیری و رشد سریع این مؤسسات به خود اختصاص داده است و از سوی دیگر باوجود ادعاهای مقامات کشور، عوامل انگیزشی فردی و سودجویی، کمترین پاسخ‌ها را در علل شکل‌گیری و رشد این مؤسسات به خود اختصاص داده است. دو سؤال اول این پرسش نظرسنجی به بررسی علل شکل‌گیری و رشد این مؤسسات پرداخته است که در ادامه نتایج آن بررسی می‌شود.
به عنوان اولین پرسش پرسیده شده است که: «مهم‌ترین علت‌هایی که باعث شکل‌گیری پدیده مؤسسات پولی غیر‌مجاز شد را چه می‌دانید؟». پاسخ‌گویان می‌توانستند بیش از یک پاسخ را ذکر کنند. در نهایت موارد زیر به عنوان علت اصلی شکل‌گیری این مؤسسات از سوی اقتصاددانان معرفی شده است. مشاهده می‌شود که برخی از پاسخ‌ها ناظر به وضعیت و ساختار کلی اقتصادی است؛ از جمله حجم نقدینگی، رکود اقتصادی، سرکوب مالی و ضعف قانون. برخی دیگر ناشی از انگیزه‌های منفی‌ای است که زمینه‌های سوءاستفاده را فراهم می‌کند؛ مانند پول‌شویی و رانت و برخی دیگر به عدم اجرای درست امور مثل اجرانشدن قانون، دادن مجوزهای فراوان و دخالت نهادهای غیراقتصادی برمی‌گردد. ولی در نهایت ضعف نظارتی شاید مهم‌ترین مؤلفه تلقی شده است.
پاسخ‌گویان بیش از هر چیز بر دو عامل نخست که به‌نوعی مسئولیت آن متوجه ساختار و عملکرد کلی نظام اداری است، تأکید کرده‌اند. عوامل انگیزه‌های فردی و فساد و سودجویی در مراتب بعدی و کم‌اهمیت قرار گرفته‌اند. حتی درست اجرانکردن امور نیز عامل مهمی تلقی نشده‌ است. هرکدام از پاسخ‌گویان به‌طور متوسط به ۷/۱ عامل اشاره کرده‌اند که حداقل یکی از دو عامل اصلی تقریبا در میان همه آنها مشترک است و درباره آن اتفاق نظر داشته‌اند؛ بنابراین می‌توان گفت که از نظر پاسخ‌گویان، نباید بدون تغییر در این دو علت به بهبود امور امیدی داشت.
 
علل رشد
در دومین پرسش خواسته شده است که علل رشد سریع این مؤسسات را برشمارند. یافته‌ها در این قسمت نشان می‌دهد که علت رشد مؤسسات اعتباری غیرمجاز نیز در اینجا عموما ساختاری معرفی شده است. ملزم‌نبودن به تأمین سپرده و ذخیره قانونی و حجم بالای نقدینگی عامل اصلی در سرعت رشد معرفی شده‌اند. در کنار فساد و ضعف نظارتی و ناکارآمدی نیز جمعا عوامل اصلی این وضعیت معرفی شده‌اند و سودجویی مردم در کمترین پاسخ‌ها ارائه شده است. در اینجا نیز عناصر غیرانگیزه‌ای به عنوان عوامل مؤثر در رشد سریع این مؤسسات معرفی شده‌اند. در معرفی عوامل رشد سریع این‌گونه مؤسسات نیز همچنان به عوامل ساختار نظام پولی و بانکی به عنوان مهم‌ترین عامل اشاره شده است.
نتیجه اینکه اقتصاددانان و کارشناسان علل اصلی شکل‌گیری و رشد مؤسسات اعتباری غیرمجاز را عمدتا ناشی از ضعف‌های قانونی، نبود نظارت و همچنین سیاست‌های اقتصادی نادرست از جمله افزایش نقدینگی بسیار بالا عنوان کرده‌اند. در شرایطی که بانک مرکزی و دولت برای برخورد با مشکلات این مؤسسات، دوباره به عامل شکل‌گیری و رشد این مؤسسات که نقدینگی باشد، دامن زده است. از سوی دیگر، مقامات بانک مرکزی نیز دلایل درخوری در مواجهه دیرهنگام با این پدیده دارند که رنگ‌و‌بوی سیاسی به خود می‌گیرد. بانکداری نهادهای نظامی همچون نیروی انتظامی و نفوذ بالای برخی از صاحبان مؤسسات اعتباری موجب شده بود تا برخورد با این مؤسسات به تعویق افتد. برای نمونه می‌توان به گزارشی اشاره کرد که اخیرا از حضور افراد صاحب‌نام سیاسی و نظامی در پرونده مؤسسه ثامن‌الحجج خبر داد؛ پرونده‌ای با حجم بیش از ۱۲ هزار میلیارد تومان سپرده بانکی که مدیر عامل و رئیس هیئت مدیره آن میلیاردها تومان را بخشیده و هدیه داده‌‌اند و املاکی را با چندین برابر ارزش آن خریداری کرده‌اند.
 

کد کوتاه شده لینک :

http://bankdaran.com/?p=70651
دیدگاه کاربران
*

ایمیل شما برای همه نمایش داده نخواهد شد.

*

از نوشتن نظرات با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

*

از ارسال نظرات غیر مرتبط با متن خبر , تکرار نظرات دیگران , توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمائید.

*

نظراتی که حاوی تهمت و بی احترامی به مقدسات مذهبی , ادیان الهی , مسئولان کشوری , اقلیت های قومی و مذهبی و مغایر با عرف و قوانین جاری کشوری باشد منتشر نخواهد شد.


ارسال دیدگاه

*

*

*

پربازدیدترین ها
  • روز
  • هفته
  • ماه
  • سال
  • آخرین اخبار بانکداری

    افتتاح ساختمان جدید شعبه بانک صنعت و معدن در زاهدان

    ساختارسازی دیجیتالی، زمینه ساز رشد سازمان است

    «موناچین» پلتفرم اینترپرایز مبتنی بر بلاک‌چین ال جی

    "های وب" در مورد شبکه ملی جدید و قرارداد توضیح داد

    مسابقات کارکنان بانک‌ها به میزبانی بانک تجارت

    برگزاری نشست هم اندیشی دکتر کاتب با رییس دانشگاه فنی و حرفه ای آذربایجان غربی

    پست بانک ۲۵۲ میلیارد ریال وام به زلزله‌زدگان پرداخت‌ کرد

    نقش بلاکچین در تحول دیجیتال بنگاه‌های مالی

    مسیر سپرده‌های مدت دار تغییر کرد

    بزرگترین شرکت نفت و گاز آلمان هم آماده خروج از ایران شد

    معارفه فرمانده جدید پایگاه بسیج شهید رجائی بانک توسعه تعاون

    نشست تلفنی بانکداران رفاه با مشتریان

    ۳ طرح بانک صادرات برای دریافت وام بدون ضامن

    مسکن تهران در یک سال گذشته چقدر افزایش قیمت داشته است؟

    بیش از ۲۵۲ میلیارد ریال تسهیلات برای کمک به مناطق زلزله‌زده کرمانشاه پرداخت‌شده‌است

    اضافه برداشت روزانه بانک‌های ایران در سال ۹۷

    راهکارهای ارتقای خدمات بیمه درمانی بانک ملی بررسی شد

    دسترسی بانک مرکزی به سوئیفت قطع شد

    قطع دسترسی و اعمال محدودیت صرافی‌های رمز ارز برای ایرانیان

    IMF رشد اقتصادی ایران را منفی پیش‌بینی کرد

    توضیح مثبت و منفی ۶ شرکت منجر به صف خرید یک سهم شد

    کاهش قیمت هرگرم طلا ۱۸ عیار به کمتر از ۴۰۰ هزار تومان

    افزایش ۸۳ درصدی قیمت مسکن در تهران

    ۲ علت اصلی ریزش قیمت طلا و سکه

    ۹۶۰ واحد مسکن مهر پرند در حال تحویل است

    دستگیری ۱۳۰ دلال ارز و باند جعل سکه در تهران

    تاسیس بانک مشترک ایران و ترکیه با همکاری بخش خصوصی

    حرکت از بانکداری الکترونیک به دیجیتال

    برنامه افزایش سرمایه بیمه رازی اعلام شد

    بررسی راهکارهای ارتقای خدمات بیمه درمانی بانک ملّی

    تحریم ها برخلاف جریان جهانی شدن و محکوم به شکست است

    استقبال از وام ۶ درصدی بانک صادرات

    کاهش قیمت‌ها در بازار طلا ادامه می‌یابد؟‌

    آزادراه تهران – قم با ۲۰۰ میلیارد تومان خصوصی می‎شود

    برای مولدسازی دارائی‌های بیمه‌ایران برنامه‌ریزی می‌کنیم

    مشارکت بانک صادرات برای تولید متانول

    چرا دیروز دلالها در بازار ارز غایب بودند؟

    افزایش نرخ ۸ ارز بین بانکی + جدول

    اعلام اسامی برندگان جشنواره باشگاه مشتریان بانک سپه

    تحلیل بانک آمریکایی ولس فارگو از بازار طلا

    مصادیق اصلاح نظام بانکی شفاف نیست

    رتبه اول بانک صنعت و معدن قم در پرداخت وام طرح رونق تولید

    شرط لازم برای افزایش چشمگیر قیمت طلا

    سرقت ۵٫۵ میلیون دلاری از حساب بیت مین در صرافی بایننس!

    نقدینگی ۱۶۷۲ هزار میلیارد تومان شد

    گزارش رسمی بانک مرکزی از افزایش حجم نقدینگی

    معاون فنی بیمه رازی : ریسک نقدینگی را کنترل می کنیم

    باید خودمان را برای جنگ اقتصادی آماده کنیم

    اعطای جایزه قرعه‌کشی «وین کارت» بانک سامان

    انتشار سین برنامه‌های رویداد ۳ روزه ITE 2018

    زمان عرضه اولیه دهمین شرکت جدید مشخص شد/ جزییات فروش ۵ درصد سهام

    بانک دی با سرمایه گذاران داخلی ، تفاهم نامه منعقد کرد

    ریسک نقدینگی را کنترل می کنیم

    اعلام نتایج قرعه‌ کشی سپرده‌ های بانک انصار

    سوئیفت نقشی در نگهداری حساب ها و تسویه ارزی ندارد

    واکنش بانک مرکزی به قطع دسترسی سوئیفت ۲۰ بانک

    بیمه سرمد در کوتاه ترین زمان خسارت ها را جبران می کند

    ازبکستان درصدد عرضه ارز دیجیتالی اختصاصی

    انتشار نسخه جدید همراه بانک قرض الحسنه مهر

    سقف روزانه تراکنش کارت به کارت در بانک ملی ۳ میلیون شد

    ترامپ با حضور ۴ کشور حاضر در برجام موافقت کرد

    پرداخت ۲۷۷ هزار فقره تسهیلات قرض الحسنه در بانک کارگشایی

    الزامات تراکنش‌ های انتقال وجه شتابی و غیر شتابی

    نقدینگی به ۱۶۷۲ هزار میلیارد تومان رسید

    جزییات نشست صادرکنندگان با رییس کل بانک مرکزی

    اعلام اسامی برندگان جشنواره بیستابیست

    بخش جدید تجزیه و تحلیل بایننس راه اندازی شد

    دسترسی کدام‌ بانک‌ها به سوئیفت قطع می‌شود؟

    گزیده آمارهای اقتصادی شهریور ۹۷ منتشر شد

    دسترسی ۱۹ بانک به سوئیفت قطع نمی‌شود

    مشارکت بانک ها در صندوق‌ های بازار سهام و احیای بازار آتی سکه

    روش اتصال کارتخوان پمپ بنزین ها به شبکه پرداخت ابلاغ شد

    منظور از اصلاح نظام بانکی چیست؟

    اقدامات بانک مرکزی نرخ ارز را تثبیت کرد

    تبلیغات
    طراحی سایت سئو