بانکداران
خبر فوری :
منو اصلی

کد خبر: 70651

تاریخ انتشار: ۷ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۴:۵۶

دلایل برخورد دیرهنگام با مؤسسات مالی غیرمجاز

مؤسسات غیرمجاز پولی و اعتباری در سال‌های اخیر یکی از مهم‌ترین چالش‌های نظام پولی کشور بوده و نهادهای مربوطه مانند بانک مرکزی سال‌هاست با چنین پدیده‌ای دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند. به گزارش بنکر (Banker)،حضور این مؤسسات در سطح کشور از نیمه دهه ۸۰ نسبتا چشمگیر شد و بسیاری از آنها با مجوز‌های تعاونی اعتباری آغاز به‌کار ...


مؤسسات غیرمجاز پولی و اعتباری در سال‌های اخیر یکی از مهم‌ترین چالش‌های نظام پولی کشور بوده و نهادهای مربوطه مانند بانک مرکزی سال‌هاست با چنین پدیده‌ای دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند.

به گزارش بنکر (Banker)،حضور این مؤسسات در سطح کشور از نیمه دهه ۸۰ نسبتا چشمگیر شد و بسیاری از آنها با مجوز‌های تعاونی اعتباری آغاز به‌کار کردند. طبق توافق‌نامه بانک مرکزی و وزارت تعاون، تمامی تعاونی‌های اعتباری برای ادامه فعالیت باید با نظر بانک مرکزی شروع به کار می‌کردند. مقامات وقت بانک مرکزی مدعی هستند که وزارت تعاون به این توافق‌نامه قانونی توجهی نکرد و این تعاونی‌ها پس از ادامه فعالیت به مشکلات بسیاری دامن زدند. تعداد این تعاونی‌ها در نیمه دوم دهه ۸۰ به هزار و ۷۰۰ تعاونی رسید، در‌شرایطی‌که به توافق‌نامه وزارت تعاون و بانک مرکزی توجهی نشد و بانک مرکزی نظارت کافی را بر این تعاونی‌ها و نحوه شکل‌گیری و سایر ابعاد آن نداشت. این تعاونی‌ها روز‌به‌روز بزرگ‌تر شدند و در قالب مؤسسات مالی به فعالیت خود ادامه دادند. بحران اقتصادی سال‌های ۹۰ و ۹۱ برای این مؤسسات غنیمتی بی‌نظیر بود تا آنها با افزایش سقف سود بانکی، سودهای وسوسه‌کننده‌ای را در جهت جذب سپرده‌های بیشتر ارائه کنند؛ سودهایی که منطق اقتصادی نداشتند و در آن مقطع هیچ‌کدام از بخش‌های اقتصاد ایران توان بازدهی سودهایی به آن میزان را نداشت. بسیاری از مؤسسات از سال ۹۳ از سوی بانک مرکزی غیرقانونی خوانده شد و به فاصله نزدیکی مؤسسات مذکور توان پرداخت سپرده‌های مردم را نداشتند و دومینووار سقوط کردند.

روایت موجود یک روایت رسمی از روند شکل‌گیری مؤسسات اعتباری غیرمجاز است. اما اقتصاددانان دلایل دیگری نیز دارند و ریشه تشکیل این مؤسسات را در عرصه وسیع‌تری می‌بینند. 
در پی گسترش صندوق‌ها و مؤسسات پولی غیرمجاز و جذب هزاران میلیارد تومان از سپرده‌های مردم و خطری که از این جهت نظام پولی کشور را تهدید می کرد مؤسسه نظرسنجی ایسپا مجموعه پژوهش‌هایی را در این زمینه انجام داد که مقاله حاضر بخشی از یافته‌های این پژوهش‌ها است. این نظرات در قالب یک نظرسنجی از سوی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) انجام شده است که ۶۱ اقتصاددان و کارشناس پولی به پرسش‌های این نظرسنجی پاسخ داده‌اند و ۷۰ درصد آنان دکترای اقتصاد بوده‌اند.
در این نظرسنجی پرسش‌نامه‌ای تشریحی با ۲۱ سؤال درباره مؤسسات غیرمجاز به کارشناسان و اقتصاددانان ارائه شد. مشاغل و فعالیت پاسخ‌گویان در چهار گروه، هیئت علمی و استاد دانشگاه، شرکت‌ها و مؤسسات پولی و مالی، اشتغال در پژوهشکده و فعالیت پژوهشی و بالاخره اقتصاددان و در حال تحصیل دوره دکترا بوده‌اند.
بیش از نیمی از پاسخ‌گویان عوامل ساختاری اقتصاد و نظام پولی را علت اصلی شکل‌گیری این مؤسسات دانسته‌اند. همچنین فقدان نظارت، بیشترین پاسخ را در علت شکل‌گیری و رشد سریع این مؤسسات به خود اختصاص داده است و از سوی دیگر باوجود ادعاهای مقامات کشور، عوامل انگیزشی فردی و سودجویی، کمترین پاسخ‌ها را در علل شکل‌گیری و رشد این مؤسسات به خود اختصاص داده است. دو سؤال اول این پرسش نظرسنجی به بررسی علل شکل‌گیری و رشد این مؤسسات پرداخته است که در ادامه نتایج آن بررسی می‌شود.
به عنوان اولین پرسش پرسیده شده است که: «مهم‌ترین علت‌هایی که باعث شکل‌گیری پدیده مؤسسات پولی غیر‌مجاز شد را چه می‌دانید؟». پاسخ‌گویان می‌توانستند بیش از یک پاسخ را ذکر کنند. در نهایت موارد زیر به عنوان علت اصلی شکل‌گیری این مؤسسات از سوی اقتصاددانان معرفی شده است. مشاهده می‌شود که برخی از پاسخ‌ها ناظر به وضعیت و ساختار کلی اقتصادی است؛ از جمله حجم نقدینگی، رکود اقتصادی، سرکوب مالی و ضعف قانون. برخی دیگر ناشی از انگیزه‌های منفی‌ای است که زمینه‌های سوءاستفاده را فراهم می‌کند؛ مانند پول‌شویی و رانت و برخی دیگر به عدم اجرای درست امور مثل اجرانشدن قانون، دادن مجوزهای فراوان و دخالت نهادهای غیراقتصادی برمی‌گردد. ولی در نهایت ضعف نظارتی شاید مهم‌ترین مؤلفه تلقی شده است.
پاسخ‌گویان بیش از هر چیز بر دو عامل نخست که به‌نوعی مسئولیت آن متوجه ساختار و عملکرد کلی نظام اداری است، تأکید کرده‌اند. عوامل انگیزه‌های فردی و فساد و سودجویی در مراتب بعدی و کم‌اهمیت قرار گرفته‌اند. حتی درست اجرانکردن امور نیز عامل مهمی تلقی نشده‌ است. هرکدام از پاسخ‌گویان به‌طور متوسط به ۷/۱ عامل اشاره کرده‌اند که حداقل یکی از دو عامل اصلی تقریبا در میان همه آنها مشترک است و درباره آن اتفاق نظر داشته‌اند؛ بنابراین می‌توان گفت که از نظر پاسخ‌گویان، نباید بدون تغییر در این دو علت به بهبود امور امیدی داشت.
 
علل رشد
در دومین پرسش خواسته شده است که علل رشد سریع این مؤسسات را برشمارند. یافته‌ها در این قسمت نشان می‌دهد که علت رشد مؤسسات اعتباری غیرمجاز نیز در اینجا عموما ساختاری معرفی شده است. ملزم‌نبودن به تأمین سپرده و ذخیره قانونی و حجم بالای نقدینگی عامل اصلی در سرعت رشد معرفی شده‌اند. در کنار فساد و ضعف نظارتی و ناکارآمدی نیز جمعا عوامل اصلی این وضعیت معرفی شده‌اند و سودجویی مردم در کمترین پاسخ‌ها ارائه شده است. در اینجا نیز عناصر غیرانگیزه‌ای به عنوان عوامل مؤثر در رشد سریع این مؤسسات معرفی شده‌اند. در معرفی عوامل رشد سریع این‌گونه مؤسسات نیز همچنان به عوامل ساختار نظام پولی و بانکی به عنوان مهم‌ترین عامل اشاره شده است.
نتیجه اینکه اقتصاددانان و کارشناسان علل اصلی شکل‌گیری و رشد مؤسسات اعتباری غیرمجاز را عمدتا ناشی از ضعف‌های قانونی، نبود نظارت و همچنین سیاست‌های اقتصادی نادرست از جمله افزایش نقدینگی بسیار بالا عنوان کرده‌اند. در شرایطی که بانک مرکزی و دولت برای برخورد با مشکلات این مؤسسات، دوباره به عامل شکل‌گیری و رشد این مؤسسات که نقدینگی باشد، دامن زده است. از سوی دیگر، مقامات بانک مرکزی نیز دلایل درخوری در مواجهه دیرهنگام با این پدیده دارند که رنگ‌و‌بوی سیاسی به خود می‌گیرد. بانکداری نهادهای نظامی همچون نیروی انتظامی و نفوذ بالای برخی از صاحبان مؤسسات اعتباری موجب شده بود تا برخورد با این مؤسسات به تعویق افتد. برای نمونه می‌توان به گزارشی اشاره کرد که اخیرا از حضور افراد صاحب‌نام سیاسی و نظامی در پرونده مؤسسه ثامن‌الحجج خبر داد؛ پرونده‌ای با حجم بیش از ۱۲ هزار میلیارد تومان سپرده بانکی که مدیر عامل و رئیس هیئت مدیره آن میلیاردها تومان را بخشیده و هدیه داده‌‌اند و املاکی را با چندین برابر ارزش آن خریداری کرده‌اند.
 

کد کوتاه شده لینک :

http://bankdaran.com/?p=70651
دیدگاه کاربران
*

ایمیل شما برای همه نمایش داده نخواهد شد.

*

از نوشتن نظرات با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

*

از ارسال نظرات غیر مرتبط با متن خبر , تکرار نظرات دیگران , توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمائید.

*

نظراتی که حاوی تهمت و بی احترامی به مقدسات مذهبی , ادیان الهی , مسئولان کشوری , اقلیت های قومی و مذهبی و مغایر با عرف و قوانین جاری کشوری باشد منتشر نخواهد شد.


ارسال دیدگاه

*

*

*

پربازدیدترین ها
  • روز
  • هفته
  • ماه
  • سال
  • آخرین اخبار بانکداری

    روند معاملات در بازار دلار بررسی شد

    تحقق ضریب نفوذ ۳.۵ درصد بیمه زندگی دور از دسترس نیست

    امکان اخذ مالیات از ثروتمندان براساس حساب‌ بانکی

    نرخ حق الوکاله سال ۹۸ بانک سپه اعلام شد

    برنامه افزایش سرمایه ۲۵ درصدی شرکت بورسی از سود انباشته

    قیمت طلای ۱۸ عیار به ۴۲۱ هزار تومان رسید (+ جدول)

    در طرح شکوه ارزش آفرین بانک دی تا دو برابر موجوی وام ۴ درصدی بگیرید

    به­ روز رسانی اطلاعات بیمه ای به رشد صنعت بیمه منتهی خواهد شد

    ارائه خدمات متنوع بانکی از طریق سامانه سلام پست بانک

    معافیت های مالیاتی حقوق کارمندان سال آینده مشخص شد

    بازار گرم سالخوردگان در معاملات مسکن تهران+جدول قیمت‌ها

    بانک مرکزی ارزهای جهان‌روا را برای ورود پول به کشور ممنوع نکند

    بررسی راه های تسهیل مبادلات مالی بانک کشاورزی ایران و پائولیستا بانک برزیل

    پژوهشکده بیمه همگام با نیازسنجی صنعت بیمه فعالیت کند

    عرضه تازه ترین دستاورد های بانک ملی در «ملی شو ۲»

    شفاف سازی دو شرکت درباره برنامه های آتی و نوسان قیمت سهام

    بازبینی نماد اعتماد الکترونیکی در دستور کار قرار گرفت

    بازدید مدیرکل ارشاد استان تهران از بانک پارسیان

    فروش اوراق گواهی سپرده یک ساله بانک ملی با نرخ سود ۱۸ درصدی

    لوایح FATF تصویب نشود، بانک‌های ما به مشکل جدی برمی‌خورند

    ریشه‌های تورم

    منابع انسانی مهمترین عامل کسب برتری نسبت به رقبا است

    یکبار مصرف‌سازی رمز اول کارت های بانکی

    شکایت وزارت نفت از ۷۲ نماینده نویسنده نامه به سران قوا صحت ندارد

    استقرار طلا در سقف ۹ماهه

    بزرگترین بانک ژاپن شبکه پرداخت مبتنی بر بلاک‌چین را در ۲۰۲۰ میلادی راه‌اندازی می‌کند

    راهکار رونق بازار مسکن

    ادامه موج صعودی قیمت طلا

    زمان واریز حقوق بهمن بازنشستگان

    قدردانی رییس هیات مدیره بیمه سرمد از شعب آزادی و صفائیه کرمان بانک صادرات

    خبرهای خوشی برای صرافی ها در راه است

    در سال ۹۸ این افراد مالیات نمی دهند

    عدم تطبیق با فناوری های نو در عرصه بانکداری مساوی با از دست دادن بازار است

    دلار امروز در صرافی ملی چند؟

    علت کاهش بدهی بانک‌های خصوصی به بانک مرکزی

    کاهش ۵۰ هزار تومانی حباب سکه

    ایران آماده حضور در اتحادیه اوراسیا می شود

    آغاز به کار هفته FATF در پاریس

    همگامی مدیران و فعالان صنعت بانکداری و پرداخت با مرکز فابا تا ITE 2019

    دلار در مسیر صعود قرار گرفت

    کنترل حجم ترازنامه "بانکهای مشکل دار"

    حباب سکه ۳۷۰ هزار تومان شد

    بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی افزایش یافت

    تفاهم نامه بیمه آسیا و خانه صنعت،معدن و تجارت

    خبرهای خوب برای بازار ارز

    رشد ۱۳۰ درصدی پرداخت وام جعاله مسکن

    بانک ملی از تازه ترین دستاوردهای خود رونمایی می‌کند

    بام سازمانی بانک ملی ایران رونمایی شد

    راهکار رونق بازار مسکن از نظر رئیس اتحادیه مسکن

    دستگیری ۲۰ دلال بازار ارز

    استقبال از سیاست تشویقی بانک مرکزی

    رئیس کل بیمه مرکزی: نرخ‌های غیرواقعی به صنعت بیمه آسیب می زند

    اوراق مالی و اسناد منتشره از پرداخت مالیات معاف شدند

    چرا قیمت دلار جهش کرد؟

    بانک سپه ۲۲۷ هزار فقره وام ازدواج پرداخت کرد

    بدهکار کلان بانکی بازداشت شد

    هجوم انگلیسی‌ها برای خرید یورو

    اعلام برندگان قرعه کشی جشنواره پرداخت های الکترونیکی بانک کشاورزی

    شرط تغییر سقف وام مسکن

    ورود اسکناس ارز به هر میزان آزاد است

    نرخ ۲۶ ارز بین بانکی کاهش یافت + جدول

    مهاجرت معکوس منابع سرگردان به بانک‌ها

    اثر پروانه‌ای در بازار ارز؟

    اطلاعیه بانک اقتصادنوین در خصوص اوراق گواهی سپرده مرحله ۲۵

    دو خبر مهمی که شاید منجر به بهبود بورس و کاهش هیجانات بازارهای رقیب شود

    خدمات قابل ارایه در بستر اینترنت ‌بانک مسکن

    برگزاری دوره آموزش بازاریابی بیمه های عمر و زندگی بیمه سرمد در استان البرز

    رمز موفقیت بانک ۲۰۰ هزار میلیارد تومانی صادرات از نگاه مدیرعامل

    پاسخگویی به مشتریان بانک رفاه در اولویت است

    دلایل افزایش سرمایه ۱۰۰ درصدی چادرملو از زبان مدیرعامل

    شفافیت هدف اصلی سامانه نیماست

    قرارداد ۴۰۰۰ میلیاردی بانک صنعت و معدن و سایپا

    موج‌سواران چگونه دلار را گران کردند؟

    پرداخت ۴۸ هزار وام قرض الحسنه توسط بانک ملی

    تبلیغات
    طراحی سایت سئو