بانکداران
خبر فوری :
منو اصلی

کد خبر: 65785

تاریخ انتشار: ۱۶ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۵:۳۶

مسئولیت تضامنی متصدی بانکی در اجرای قانون چک

استفاده از چک در مبادلات اقتصادی با ۴ مانع مهم روبروست که رونق فضای کسب و کار از این طریق را با چالش مواجه کرده است. ضروری است این موانع در اصلاح قانون صدور چک مورد توجه نمایندگان مجلس قرار گیرد. عصر بانک؛در حال حاضر مسئله چک برگشتی به عنوان یکی از مسائل مهم فضای ...


استفاده از چک در مبادلات اقتصادی با ۴ مانع مهم روبروست که رونق فضای کسب و کار از این طریق را با چالش مواجه کرده است. ضروری است این موانع در اصلاح قانون صدور چک مورد توجه نمایندگان مجلس قرار گیرد.

عصر بانک؛در حال حاضر مسئله چک برگشتی به عنوان یکی از مسائل مهم فضای کسب و کار شناخته می‌شود. سهم چک در نقل و انتقالات وجوه علیرغم اینکه از نظر تعداد کمتر از ۳ درصد است اما از نظر ارزش ریالی بیش از ۴۰ درصد را به خود اختصاص داده که این امر نشان از اهمیت و جایگاه چک در جامعه دارد (۱).

مطالعات انجام شده توسط مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی نشان می‌دهد برگشت خوردن چک مشتریان و همکاران به عنوان پنجمین مانع کسب و کار بنگاه‌های تولیدی در ایران شناخته می‌شود (۲).
همچنین طبق آمارهای بانک مرکزی در بهمن‌ماه سال گذشته حدود ۱.۴ میلیون فقره برگشت داده شده قریب به ۱۵ درصد چک های صادره را شامل می‌شود. اگر این آمار را به لحاظ ارزش پولی مورد توجه قرار دهیم حدود ۱۴.۹ هزار میلیارد تومان چک برگشت خورده که ۲۰ درصد چک های صادره را در بر می‌گیرد (۳).
طبق بررسی‌های کارشناسی به عمل آمده مشکلات حوزه چک به نواقص قانونی، ضعف نظام قضایی و عملکرد ضعیف بانک مرکزی بازمی گردد. به طور مشخص موارد زیر مهم ترین مسائل کارکرد ابزار چک در اقتصاد شمرده می شود:
عدم تقارن اطلاعات
وجود عدم تقارن اطلاعات در معاملات با چک به عنوان مهم ترین مسئله این حوزه مطرح است. در حال حاضر، برای انجام یک معامله، بستری که گیرنده چک بتواند توانایی پرداخت صادرکننده آن را ارزیابی کند وجود ندارد.
به عبارتی صادر کننده چک نسبت به ویژگی های کالا یا خدمات فروشنده اشراف پیدا می کند، اما گیرنده چک هیچ اطلاعی از وضعیت اعتباری صادر کننده آن ندارد و پرداخت مبلغ چک دریافت شده در هاله ای از ابهام است. لاجرم موجب ایجاد نااطمینانی و افزایش ریسک معاملات گیرنده چک می‌شود.
مسئولیت تضامنی متصدی بانکی
مسئولیت تضامنی شبکه بانکی حلقه مفقوده اجرای درست قانون چک است؛ به طور نمونه طبق قانون اگر دارنده چک به بانک مراجعه کند و چک وی به دلیل کسری موجودی برگشت داده شود، متصدی بانک باید اولا موجودی حساب صادرکننده چک را پرداخت کند، ثانیا برای میزان کسری موجودی تا مبلغ چک گواهی عدم پرداخت صادر نماید، ثالثا متصدی بانکی بلافاصله سابقه چک برگشتی را در سامانه بانک مرکزی صادر کننده چک ثبت کند.
در قانون صدور چک هیچ شرطی (مجازات و محرومیت) برای عدم تحقق این موضوع در نظرگرفته نشده است. این در حالی است که بانک ها برای جذب سپرده‌های جاری در رقابت با یکدیگر قرار دارند و در مواردی برای حفظ مشتریان خود حاضر به ثبت سوابق چک برگشتی آنها نیستند. از سوی دیگر افرادی برای دریافت دسته چک با کارمندان بانک تبانی می‌کنند که در نتیجه گیرنده چک از عدم وصول مبلغ چک متضرر می‌شود. انجام تخلفات مذکور از سوی متصدی بانکی چه مجازات یا محرومیت‌هایی را در پی دارد؟
هزینه بالای دادرسی
از دیگر مشکلات حوزه چک هزینه بالای دادرسی پرونده های چک برگشتی است. رویه های قضایی چک‌های برگشتی به گونه‌ای تنظیم شده که وزنه اثبات دعاوی مربوطه بر دوش گیرنده چک قرار دارد. گیرنده چک به عنوان شاکی می بایست هزینه های تشکیل پرونده و رسیدگی قضایی را بپردازد.
بیشتر پرونده های چک برگشتی در دادگاه های حقوقی بررسی می شوند در دعاوی حقوقی چک برگشتی هزینه دادرسی تقریبا به ۱۰ تا ۱۲ درصد مبلغ چک و با در نظر گرفتن هزینه های مربوط به وکیل این میزان به حداقل ۲۰ درصد مبلغ چک می‌رسد. البته هزینه فرصتی که گیرنده چک تا زمان احقاق حق متحمل می شود را باید به عنوان بخشی از هزینه های دادرسی وارده به گیرنده چک لحاظ شود.
اطاله دادرسی پرونده های چک
آمارهای غیررسمی (۴) زمان رسیدگی در دعاوی حقوقی چک را در بیشتر موارد قریب به ۱۲ ماه تا ۱۸ ماه نشان می‌دهد. در این بین برخی گریزگاه‌های حقوقی ناشی از فرآیندهای ناقص و نادرست رسیدگی مانند اعسار و ابلاغ نیز بر مشکلات و فرسایش‌های زمانی فوق افزوده است. توسل متقلبانه به این خلأهای حقوقی در برخی موارد در عمل امیدی برای احقاق حق گیرنده چک باقی نمی‌گذارد.
ریشه اصلی این وضعیت نابسامان، قواعد و فرآیندهای فرسایشی دعاوی چک است. از حدود ۹ میلیون و ۸۸۴ هزار فقره چک برگشتی سال ۹۴ (آمار اعلامی بانک مرکزی) تنها حدود ۳۸۲ هزار پرونده چک برگشتی در دادگاه‌ها تشکیل شده است (۲۵۰ هزار پرونده حقوقی و ۱۳۲ هزار پرونده کیفری-به گفته شهریاری، معاون آمار قوه قضائیه (۵)).
به عبارت دیگر، در سال ۹۴ مجموع تعداد پرونده های حقوقی و کیفری تشکیل شده کمتر از ۴ درصد تعداد چک های برگشتی در همان سال است. این آمار در کنار سایر مشاهدات میدانی نشان‌دهنده فرسایشی بودن فرآیند فعلی رسیدگی قضایی برای مطالبه وجه چک از نظر فعالان اقتصادی است.
جمع‌بندی
موارد فوق وضعیت نابسامان حوزه چک در فضای کسب و کار را نشان می دهد که بی شک بر تعداد معاملات صورت گرفته بازار اثرگذار بوده و فعالان اقتصادی برای کاهش ریسک فعالیت خود به ناچار با دایره ای محدود از مشتریان که از نزدیک با یکدیگر همکاری دارند و از ریسک مالی همدیگر اطلاع دارند، معامله می کنند.
بنابراین در اصلاح قانون صدور چک باید در راستای رفع مشکلات بیان شده گام برداشت تا از این طریق امنیت و سلامت فضای کسب و کار افزایش یافته و تولیدکنندگان بتوانند، با به کارگیری این ابزار مشکلات نقدینگی خود را مرتفع کرده و تولید خود را افزایش دهند.
پی نوشت:

(۱) گزارش اقتصادی و ترازنامه بانک مرکزی ۱۳۹۴
(۲) گزارش شماره ۱۰۲۷۳۳۸ مرکز پژوهش های مجلس
(۳) آمارهای اقتصادی بانک مرکزی – چک مبادله ای بهمن ماه ۱۳۹۶
(۴) آمار رسمی درباره این موضوع وجود ندارد.
(۵) خبرگزاری فارس کد خبر: ۵۳۶۴۶۹

/شبکه تحلیلگران اقتصاد مقاومتی

کد کوتاه شده لینک :

http://bankdaran.com/?p=65785
دیدگاه کاربران
*

ایمیل شما برای همه نمایش داده نخواهد شد.

*

از نوشتن نظرات با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

*

از ارسال نظرات غیر مرتبط با متن خبر , تکرار نظرات دیگران , توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمائید.

*

نظراتی که حاوی تهمت و بی احترامی به مقدسات مذهبی , ادیان الهی , مسئولان کشوری , اقلیت های قومی و مذهبی و مغایر با عرف و قوانین جاری کشوری باشد منتشر نخواهد شد.


ارسال دیدگاه

*

*

*

پربازدیدترین ها
  • روز
  • هفته
  • ماه
  • سال
  • آخرین اخبار بانکداری

    شانزدهمین مجمع استانی بانک قوامین برگزار شد

    تشریح ویژگی های طرح «مهر زرین» بانک قرض الحسنه مهر ایران

    سامانه پیامکی بیمه مرکزی افتتاح شد

    دستور جهانگیری درباره تکلیف خسارت دپوی خودروهای وارداتی

    تسهیل‌گری مشکلات ارزی تولیدکنندگان در دستور کار بانک مرکزی

    پاسخگویی به بیمه گذاران از ماموریت های اصلی نهاد ناظر است

    خلق بازارهای جدید در صنعت بیمه با کمک استارت‌آپ‌ها

    افت قیمت سکه و ارز در بازار

    آخرین مهلت ثبت‌نام کارت سوخت المثنی اعلام شد

    عملیاتی شدن تخصیص وام به کسب و کارهای خرد

    نگاهی آماری به بیمه شدگان جدیدالورود سازمان تأمین اجتماعی

    حمایت از تولیدکنندگان در دستور کار بانک مرکزی

    تغییر سقف برداشت از کارت های بانک سپه

    روند تعدیل تدریجی قیمت ارز ادامه دارد/توصیه به مردم

    لایحه قانون جدید بانک مرکزی در راه صحن علنی مجلس

    قدرت اجرایی چک افزایش یافت/سقف تراکنش کارت بانکی حدود ۵ هزار دلار

    بانک صادرات ۸۶ هزار نفر را روانه خانه‌بخت کرد

    حمایت‌ از توسعه، ایجاد و حفظ اشتغال در دستور کار

    مدیرعامل "وبانک"رئیس هیات عامل ایمیدرو شد/معرفی ۲ معاون و یک مدیرعامل

    بانک مقالات آموزشی چند زبانه برای ارزهای دیجیتال

    گزارش قانون جدید بانک مرکزی اوایل هفته به صحن علنی می‌رود

    ساخت ۵۲ مرکز درمانی تامین اجتماعی در کشور

    اطلاعیه مهم بانک ملی در خصوص گروه ملی فولاد

    اثر پیشرفت مذاکرات آمریکا و چین در افزایش قیمت نفت

    بازآفرینی نقش بانک ها با ورود فناوری بلاک چین

    بانک قرض الحسنه مهر ایران محور توسعه بانکداری اسلامی

    چگونه تجارت کارت خود را در کمتر از ۱ دقیقه مسدود کنیم؟

    اعلام اسامی برندگان مسابقه عکاسی محرم

    افتتاح پروژه نوسازی زیرساخت کشتی‌سازی بوشهر توسط صدرا

    برق ارزان ایران، وسوسه ماینرها برای استخراج بیت کوین

    شبکه فروش، رمز موفقیت شرکت های بیمه

    برگزاری گردهمایی کارکنان جزیره کیش بانک ایران زمین

    ویژگی های طرح «مهر زرین» بانک قرض الحسنه مهر ایران

    ۱۸ نماینده استعفادهنده اصفهانی به جلسه آینده مجلس نمی روند

    اوضاع بیت کوین خوب نیست، اما آمده است که بماند.

    ۵۰ شعبه بانک کشاورزی تا پایان امسال تعطیل می شود

    افتتاح واحد بانکداری شرکتی بانک گردشگری

    تمجید استاندار کرمانشاه از عملکرد بیمه ایران

    ضرورت رعایت معیارها در کنار مشتری مداری بانک‌ها

    حمایت بزرگترین بانک دولتی از شرکت فولادی

    محدودیت سقف تراکنش بانکی، عامل بازدارنده مقابله با سوداگری

    علی صلاحی‌نژاد، مدیرعامل بیمه ملت شد

    بازار ارز در مسیر ثبات قرار گرفت

    شناسایی ۲۷۰۰ نفر بدهکار مالیاتی بیت کوین

    عملکرد هشت ماهه نخست سال ۹۷ بیمه "ما"

    نوسان قیمت نفت بعد از مواضع زنگنه درباره منافع اعضای اوپک

    نرخ پوند و یورو بانکی در مسیر افزایش

    مردم به اخبار غیر رسمی بازار پول و ارز توجه نکنند

    دم و بازدم دلا‌ر در جو ۹ هزار

    جوانگرایی در صنعت بیمه از عوامل مهم توسعه به شمار می آید

    نرخ ارز آزاد و نیما به هم نزدیک می‌شود

    اطلاعیه مهم بانک ملی ایران در خصوص گروه ملی فولاد

    بانک‌پاسارگاد، هیچ‌گونه بدهی به بانک‌مرکزی ندارد

    روایت های متناقض از دلار ۴۲۰۰ تومانی

    همتی: مردم مراقب دلالان بازار ارز باشند

    توسعه ارز دیجیتال برای معاملات بین بانکی امارات و عربستان

    هزینه تعلل در اصلاح نظام بانکی

    تقدیر بانک‌پاسارگاد از نفرات برتر کنکور سراسری

    صعود اونس طلا متوقف شد

    بررسی بودجه در مجلس به تعویق افتاد

    همتی: بانک مرکزی بازار ارز را مدیریت و هدایت می کند

    بانک کشاورزی رویداد فینتک فارم برگزار می کند

    مردم مراقب دلالان بازار ارز باشند

    مراقب دام کلاهبرداران پیامکی باشید

    روایت های متناقض از ماجرای دلار ۴۲۰۰ تومانی

    انتصابی جدید در بانک صنعت و معدن

    پرداخت عوارض خروج از کشور الکترونیک شد

    مسیر قیمت طلا در کوتاه مدت

    رشد ۱۲۴ درصدی خالص سود بانک سینا

    بانک ملی از گروه ملی صنعتی فولاد ایران حمایت می کند

    کمترین نرخ دلار بعد از چهار ماه

    موضوع موسسات غیرمجاز شفاف شد؟

    کاهش نرخ ۶ ارز بین بانکی/ یورو ۴۷۷۴ تومان شد+جدول

    تاکید انگلیس در بهره‌‎مندی ایران از منافع برجام

    تبلیغات
    طراحی سایت سئو