بانکداران
خبر فوری :
منو اصلی

کد خبر: 65785

تاریخ انتشار: ۱۶ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۵:۳۶

مسئولیت تضامنی متصدی بانکی در اجرای قانون چک

استفاده از چک در مبادلات اقتصادی با ۴ مانع مهم روبروست که رونق فضای کسب و کار از این طریق را با چالش مواجه کرده است. ضروری است این موانع در اصلاح قانون صدور چک مورد توجه نمایندگان مجلس قرار گیرد. عصر بانک؛در حال حاضر مسئله چک برگشتی به عنوان یکی از مسائل مهم فضای ...


استفاده از چک در مبادلات اقتصادی با ۴ مانع مهم روبروست که رونق فضای کسب و کار از این طریق را با چالش مواجه کرده است. ضروری است این موانع در اصلاح قانون صدور چک مورد توجه نمایندگان مجلس قرار گیرد.

عصر بانک؛در حال حاضر مسئله چک برگشتی به عنوان یکی از مسائل مهم فضای کسب و کار شناخته می‌شود. سهم چک در نقل و انتقالات وجوه علیرغم اینکه از نظر تعداد کمتر از ۳ درصد است اما از نظر ارزش ریالی بیش از ۴۰ درصد را به خود اختصاص داده که این امر نشان از اهمیت و جایگاه چک در جامعه دارد (۱).

مطالعات انجام شده توسط مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی نشان می‌دهد برگشت خوردن چک مشتریان و همکاران به عنوان پنجمین مانع کسب و کار بنگاه‌های تولیدی در ایران شناخته می‌شود (۲).
همچنین طبق آمارهای بانک مرکزی در بهمن‌ماه سال گذشته حدود ۱.۴ میلیون فقره برگشت داده شده قریب به ۱۵ درصد چک های صادره را شامل می‌شود. اگر این آمار را به لحاظ ارزش پولی مورد توجه قرار دهیم حدود ۱۴.۹ هزار میلیارد تومان چک برگشت خورده که ۲۰ درصد چک های صادره را در بر می‌گیرد (۳).
طبق بررسی‌های کارشناسی به عمل آمده مشکلات حوزه چک به نواقص قانونی، ضعف نظام قضایی و عملکرد ضعیف بانک مرکزی بازمی گردد. به طور مشخص موارد زیر مهم ترین مسائل کارکرد ابزار چک در اقتصاد شمرده می شود:
عدم تقارن اطلاعات
وجود عدم تقارن اطلاعات در معاملات با چک به عنوان مهم ترین مسئله این حوزه مطرح است. در حال حاضر، برای انجام یک معامله، بستری که گیرنده چک بتواند توانایی پرداخت صادرکننده آن را ارزیابی کند وجود ندارد.
به عبارتی صادر کننده چک نسبت به ویژگی های کالا یا خدمات فروشنده اشراف پیدا می کند، اما گیرنده چک هیچ اطلاعی از وضعیت اعتباری صادر کننده آن ندارد و پرداخت مبلغ چک دریافت شده در هاله ای از ابهام است. لاجرم موجب ایجاد نااطمینانی و افزایش ریسک معاملات گیرنده چک می‌شود.
مسئولیت تضامنی متصدی بانکی
مسئولیت تضامنی شبکه بانکی حلقه مفقوده اجرای درست قانون چک است؛ به طور نمونه طبق قانون اگر دارنده چک به بانک مراجعه کند و چک وی به دلیل کسری موجودی برگشت داده شود، متصدی بانک باید اولا موجودی حساب صادرکننده چک را پرداخت کند، ثانیا برای میزان کسری موجودی تا مبلغ چک گواهی عدم پرداخت صادر نماید، ثالثا متصدی بانکی بلافاصله سابقه چک برگشتی را در سامانه بانک مرکزی صادر کننده چک ثبت کند.
در قانون صدور چک هیچ شرطی (مجازات و محرومیت) برای عدم تحقق این موضوع در نظرگرفته نشده است. این در حالی است که بانک ها برای جذب سپرده‌های جاری در رقابت با یکدیگر قرار دارند و در مواردی برای حفظ مشتریان خود حاضر به ثبت سوابق چک برگشتی آنها نیستند. از سوی دیگر افرادی برای دریافت دسته چک با کارمندان بانک تبانی می‌کنند که در نتیجه گیرنده چک از عدم وصول مبلغ چک متضرر می‌شود. انجام تخلفات مذکور از سوی متصدی بانکی چه مجازات یا محرومیت‌هایی را در پی دارد؟
هزینه بالای دادرسی
از دیگر مشکلات حوزه چک هزینه بالای دادرسی پرونده های چک برگشتی است. رویه های قضایی چک‌های برگشتی به گونه‌ای تنظیم شده که وزنه اثبات دعاوی مربوطه بر دوش گیرنده چک قرار دارد. گیرنده چک به عنوان شاکی می بایست هزینه های تشکیل پرونده و رسیدگی قضایی را بپردازد.
بیشتر پرونده های چک برگشتی در دادگاه های حقوقی بررسی می شوند در دعاوی حقوقی چک برگشتی هزینه دادرسی تقریبا به ۱۰ تا ۱۲ درصد مبلغ چک و با در نظر گرفتن هزینه های مربوط به وکیل این میزان به حداقل ۲۰ درصد مبلغ چک می‌رسد. البته هزینه فرصتی که گیرنده چک تا زمان احقاق حق متحمل می شود را باید به عنوان بخشی از هزینه های دادرسی وارده به گیرنده چک لحاظ شود.
اطاله دادرسی پرونده های چک
آمارهای غیررسمی (۴) زمان رسیدگی در دعاوی حقوقی چک را در بیشتر موارد قریب به ۱۲ ماه تا ۱۸ ماه نشان می‌دهد. در این بین برخی گریزگاه‌های حقوقی ناشی از فرآیندهای ناقص و نادرست رسیدگی مانند اعسار و ابلاغ نیز بر مشکلات و فرسایش‌های زمانی فوق افزوده است. توسل متقلبانه به این خلأهای حقوقی در برخی موارد در عمل امیدی برای احقاق حق گیرنده چک باقی نمی‌گذارد.
ریشه اصلی این وضعیت نابسامان، قواعد و فرآیندهای فرسایشی دعاوی چک است. از حدود ۹ میلیون و ۸۸۴ هزار فقره چک برگشتی سال ۹۴ (آمار اعلامی بانک مرکزی) تنها حدود ۳۸۲ هزار پرونده چک برگشتی در دادگاه‌ها تشکیل شده است (۲۵۰ هزار پرونده حقوقی و ۱۳۲ هزار پرونده کیفری-به گفته شهریاری، معاون آمار قوه قضائیه (۵)).
به عبارت دیگر، در سال ۹۴ مجموع تعداد پرونده های حقوقی و کیفری تشکیل شده کمتر از ۴ درصد تعداد چک های برگشتی در همان سال است. این آمار در کنار سایر مشاهدات میدانی نشان‌دهنده فرسایشی بودن فرآیند فعلی رسیدگی قضایی برای مطالبه وجه چک از نظر فعالان اقتصادی است.
جمع‌بندی
موارد فوق وضعیت نابسامان حوزه چک در فضای کسب و کار را نشان می دهد که بی شک بر تعداد معاملات صورت گرفته بازار اثرگذار بوده و فعالان اقتصادی برای کاهش ریسک فعالیت خود به ناچار با دایره ای محدود از مشتریان که از نزدیک با یکدیگر همکاری دارند و از ریسک مالی همدیگر اطلاع دارند، معامله می کنند.
بنابراین در اصلاح قانون صدور چک باید در راستای رفع مشکلات بیان شده گام برداشت تا از این طریق امنیت و سلامت فضای کسب و کار افزایش یافته و تولیدکنندگان بتوانند، با به کارگیری این ابزار مشکلات نقدینگی خود را مرتفع کرده و تولید خود را افزایش دهند.
پی نوشت:

(۱) گزارش اقتصادی و ترازنامه بانک مرکزی ۱۳۹۴
(۲) گزارش شماره ۱۰۲۷۳۳۸ مرکز پژوهش های مجلس
(۳) آمارهای اقتصادی بانک مرکزی – چک مبادله ای بهمن ماه ۱۳۹۶
(۴) آمار رسمی درباره این موضوع وجود ندارد.
(۵) خبرگزاری فارس کد خبر: ۵۳۶۴۶۹

/شبکه تحلیلگران اقتصاد مقاومتی

کد کوتاه شده لینک :

http://bankdaran.com/?p=65785
دیدگاه کاربران
*

ایمیل شما برای همه نمایش داده نخواهد شد.

*

از نوشتن نظرات با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

*

از ارسال نظرات غیر مرتبط با متن خبر , تکرار نظرات دیگران , توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمائید.

*

نظراتی که حاوی تهمت و بی احترامی به مقدسات مذهبی , ادیان الهی , مسئولان کشوری , اقلیت های قومی و مذهبی و مغایر با عرف و قوانین جاری کشوری باشد منتشر نخواهد شد.


ارسال دیدگاه

*

*

*

پربازدیدترین ها
  • روز
  • هفته
  • ماه
  • سال
  • آخرین اخبار بانکداری

    مشتری محوری با بانکداری دیجیتال، مفهوم پیدا می‌کند

    متفاوت‌ترین بهار دهه۹۰ در بازار ارز و سکه

    افتتاح شعبه بیمه آسیا در جلفا

    روند پایان ناپذیر افزایش سکه با رکوردهای جدید/ پوند ۱۰ هزار تومان شد

    رشد قیمت انواع سکه/دلارثابت ماند

    آخرین وضعیت پرداخت تسهیلات به متقاضیان طرح اشتغال فراگیر

    ارزش بیت کوین کاهش یافت

    فعالیت موسسات غیرمجاز متوقف شد

    اطلاعیه بیمه ایران درخصوص پرداخت غرامت حادثه دیدگان سانحه هواپیمای تهران-یاسوج

    نرخ تورم خانوار افزایش یافت

    یورو به حیاتش ادامه خواهد داد

    بیت کوین گلد به کابوس ارزهای دیجیتال تبدیل شده است!

    فعال شدن سامانه وام ازدواج در بانک های خاورمیانه، سرمایه و مؤسسه کاسپین

    اختلاف نظر کارشناسان درباره روند قیمت طلا

    سکه دو میلیون و ۷۰۳ هزار تومان شد

    گزارش جدید بانک مرکزی از نرخ خوراکی‌ها

    زمان افزایش ۲۰ درصدی زغال سنگ و عدم تاثیر بر فولاد

    منتظر اتفاقات جدید در حوزه ارزی باشید؟

    پیش بینی سیف از آینده اقتصاد و روابط بانکی ایران

    چرایی گرانی طلا و سکه در بازار

    سپرده‌گذاران فرشتگان سرگردان فیش‌های کهنه شدند

    شرکت بیمه معلم موفق به دریافت مجوز ادامه فعالیت در رشته شخص ثالث گردید

    دلار طلا را گران کرد

    مشارکت بانک ملی در طرح اشتغال فراگیر

    جدیدترین قیمت ارزهای دیجیتال

    مهمترین مزایای چک‌های الکترونیکی

    نوسانات بازار طلا در هفته ای که گذشت

    فراخوان بانک سینا برای تعویض دسته چک های قدیمی

    نخست‌وزیر ژاپن بعد از ۴۰ سال به تهران می‌آید

    فراخوان بانک سینا برای تعویض دسته چک‌ها

    حمایت رئیس فدرال رزرو از افزایش نرخ بهره

    چک‌های خود را "صیاد" کنید

    تشکیل کارگروه برای برخورد با دلالان بازارارز

    نرخ رسمی دلار ۲ تومان افزایش یافت (+جدول)

    برگزاری گردهمایی مدیران بانک ایران زمین

    ارزیابی عوامل اصلی التهاب بازار ارز

    صدرنشینی بانک ملی در صدور کارت هدیه

    کره جنوبی مخالف ارائه ارز دیجیتال از سوی بانک مرکزی

    افزایش نرخ بانکی دلار،یورو و پوند/جدول

    بانک سامان بانک عامل صندوق توسعه ملی شد

    افزایش بیکاری پنهان به زیان صندوق‌های بیمه

    دلار ۴۲۰۰ تومانی واردات خودرو و کالاهای لوکس حذف شد

    تعیین تکلیف مطالبات معوق بانکی

    قیمت ارز عاملی مهم در تصمیمات اقتصادی

    بانک صنعت و معدن رتبه اول قرارداد عاملیت اعطای وام‌ارزی

    سامانه نیما برخی فرآیندها را افزایش داده‌است

    انعقاد تفاهم‌نامه‌های مشترک بانک توسعه تعاون با اتحادیه‌های سراسری

    تمدید چندباره فروش سهام "آکنتور" + شرایط خرید سهام "وصنعت" توسط "وتوصا"

    قدردانی رییس سازمان زندان ها از مدیرعامل بانک ملت

    بحث نابودی بیت کوین بسیار احمقانه است

    بازسازی استخر آسایگاه جانبازان ثارالله

    پیش بینی بورس و ۵ گروه اصلی و مهم بعد از هفته بی نظیر و رویایی

    ۶۰ میلیاردتومان سرمایه گذاری جدید بیمه آسیا

    دریافت ارز دیجیتال با دیدن تبلیغات

    تاکید وزارت امور خارجه و بیمه ایران بر ارتقای همکاری‌

    اوپک و غیر اوپک به بیانیه همکاری قبلی پایبند می‌مانند

    صیادان کشور تحت پوشش بیمه تکمیل درمانی بیمه سرمد قرار گرفتند

    رمزارز یا حساب بانک مرکزی

    مجمع بیمه پاسارگاد در سال ۹۷ برگزار شد

    درخواست آمریکا از ژاپن برای توقف واردات نفت از ایران

    یک عبارت آشنا به جای کلید عمومی ارز دیجیتال

    پرداخت ۶۹ هزار میلیارد تومان وام به بخش‌های اقتصادی

    حضور تیم های ورزشی بیمه "ما" در مسابقات جام رمضان

    همسر نخست وزیر رژیم صهیونیستی به کلاهبرداری متهم شد

    امیدواری طرفداران بیت‌کوین و دوستان برای به رسمیت شناخته شدن

    معاونان فنی، منابع اصلی حوزه فنی شرکت های بیمه هستند

    اعطای تسهیلات حمایتی به ٧٨٩ زندانی نیازمند

    حباب خودرو خالی شد/کاهش ۲۰ میلیون تومانی ۲۰۰۸

    نظر جالب استیو وزنیاک درباره بیت کوین

    بصورت فردی یا مشترک حساب ارزی بانک شهر افتتاح کنید و سود ارزی بگیرید

    انتشار صورت‌های مالی ۹۶ بانک اقتصادنوین

    نرخ دلار ۴۲۴۹ تومان شد

    کره‌ شمالی یک سایت آزمایش موشکی را تخریب می‌کند

    راه‌اندازی نخستین خودپرداز بیت کوین در فرودگاه اسخیپول آمستردام

    تبلیغات
    طراحی سایت سئو