بانکداران
خبر فوری :
منو اصلی

کد خبر: 65785

تاریخ انتشار: ۱۶ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۵:۳۶

مسئولیت تضامنی متصدی بانکی در اجرای قانون چک

استفاده از چک در مبادلات اقتصادی با ۴ مانع مهم روبروست که رونق فضای کسب و کار از این طریق را با چالش مواجه کرده است. ضروری است این موانع در اصلاح قانون صدور چک مورد توجه نمایندگان مجلس قرار گیرد. عصر بانک؛در حال حاضر مسئله چک برگشتی به عنوان یکی از مسائل مهم فضای ...


استفاده از چک در مبادلات اقتصادی با ۴ مانع مهم روبروست که رونق فضای کسب و کار از این طریق را با چالش مواجه کرده است. ضروری است این موانع در اصلاح قانون صدور چک مورد توجه نمایندگان مجلس قرار گیرد.

عصر بانک؛در حال حاضر مسئله چک برگشتی به عنوان یکی از مسائل مهم فضای کسب و کار شناخته می‌شود. سهم چک در نقل و انتقالات وجوه علیرغم اینکه از نظر تعداد کمتر از ۳ درصد است اما از نظر ارزش ریالی بیش از ۴۰ درصد را به خود اختصاص داده که این امر نشان از اهمیت و جایگاه چک در جامعه دارد (۱).

مطالعات انجام شده توسط مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی نشان می‌دهد برگشت خوردن چک مشتریان و همکاران به عنوان پنجمین مانع کسب و کار بنگاه‌های تولیدی در ایران شناخته می‌شود (۲).
همچنین طبق آمارهای بانک مرکزی در بهمن‌ماه سال گذشته حدود ۱.۴ میلیون فقره برگشت داده شده قریب به ۱۵ درصد چک های صادره را شامل می‌شود. اگر این آمار را به لحاظ ارزش پولی مورد توجه قرار دهیم حدود ۱۴.۹ هزار میلیارد تومان چک برگشت خورده که ۲۰ درصد چک های صادره را در بر می‌گیرد (۳).
طبق بررسی‌های کارشناسی به عمل آمده مشکلات حوزه چک به نواقص قانونی، ضعف نظام قضایی و عملکرد ضعیف بانک مرکزی بازمی گردد. به طور مشخص موارد زیر مهم ترین مسائل کارکرد ابزار چک در اقتصاد شمرده می شود:
عدم تقارن اطلاعات
وجود عدم تقارن اطلاعات در معاملات با چک به عنوان مهم ترین مسئله این حوزه مطرح است. در حال حاضر، برای انجام یک معامله، بستری که گیرنده چک بتواند توانایی پرداخت صادرکننده آن را ارزیابی کند وجود ندارد.
به عبارتی صادر کننده چک نسبت به ویژگی های کالا یا خدمات فروشنده اشراف پیدا می کند، اما گیرنده چک هیچ اطلاعی از وضعیت اعتباری صادر کننده آن ندارد و پرداخت مبلغ چک دریافت شده در هاله ای از ابهام است. لاجرم موجب ایجاد نااطمینانی و افزایش ریسک معاملات گیرنده چک می‌شود.
مسئولیت تضامنی متصدی بانکی
مسئولیت تضامنی شبکه بانکی حلقه مفقوده اجرای درست قانون چک است؛ به طور نمونه طبق قانون اگر دارنده چک به بانک مراجعه کند و چک وی به دلیل کسری موجودی برگشت داده شود، متصدی بانک باید اولا موجودی حساب صادرکننده چک را پرداخت کند، ثانیا برای میزان کسری موجودی تا مبلغ چک گواهی عدم پرداخت صادر نماید، ثالثا متصدی بانکی بلافاصله سابقه چک برگشتی را در سامانه بانک مرکزی صادر کننده چک ثبت کند.
در قانون صدور چک هیچ شرطی (مجازات و محرومیت) برای عدم تحقق این موضوع در نظرگرفته نشده است. این در حالی است که بانک ها برای جذب سپرده‌های جاری در رقابت با یکدیگر قرار دارند و در مواردی برای حفظ مشتریان خود حاضر به ثبت سوابق چک برگشتی آنها نیستند. از سوی دیگر افرادی برای دریافت دسته چک با کارمندان بانک تبانی می‌کنند که در نتیجه گیرنده چک از عدم وصول مبلغ چک متضرر می‌شود. انجام تخلفات مذکور از سوی متصدی بانکی چه مجازات یا محرومیت‌هایی را در پی دارد؟
هزینه بالای دادرسی
از دیگر مشکلات حوزه چک هزینه بالای دادرسی پرونده های چک برگشتی است. رویه های قضایی چک‌های برگشتی به گونه‌ای تنظیم شده که وزنه اثبات دعاوی مربوطه بر دوش گیرنده چک قرار دارد. گیرنده چک به عنوان شاکی می بایست هزینه های تشکیل پرونده و رسیدگی قضایی را بپردازد.
بیشتر پرونده های چک برگشتی در دادگاه های حقوقی بررسی می شوند در دعاوی حقوقی چک برگشتی هزینه دادرسی تقریبا به ۱۰ تا ۱۲ درصد مبلغ چک و با در نظر گرفتن هزینه های مربوط به وکیل این میزان به حداقل ۲۰ درصد مبلغ چک می‌رسد. البته هزینه فرصتی که گیرنده چک تا زمان احقاق حق متحمل می شود را باید به عنوان بخشی از هزینه های دادرسی وارده به گیرنده چک لحاظ شود.
اطاله دادرسی پرونده های چک
آمارهای غیررسمی (۴) زمان رسیدگی در دعاوی حقوقی چک را در بیشتر موارد قریب به ۱۲ ماه تا ۱۸ ماه نشان می‌دهد. در این بین برخی گریزگاه‌های حقوقی ناشی از فرآیندهای ناقص و نادرست رسیدگی مانند اعسار و ابلاغ نیز بر مشکلات و فرسایش‌های زمانی فوق افزوده است. توسل متقلبانه به این خلأهای حقوقی در برخی موارد در عمل امیدی برای احقاق حق گیرنده چک باقی نمی‌گذارد.
ریشه اصلی این وضعیت نابسامان، قواعد و فرآیندهای فرسایشی دعاوی چک است. از حدود ۹ میلیون و ۸۸۴ هزار فقره چک برگشتی سال ۹۴ (آمار اعلامی بانک مرکزی) تنها حدود ۳۸۲ هزار پرونده چک برگشتی در دادگاه‌ها تشکیل شده است (۲۵۰ هزار پرونده حقوقی و ۱۳۲ هزار پرونده کیفری-به گفته شهریاری، معاون آمار قوه قضائیه (۵)).
به عبارت دیگر، در سال ۹۴ مجموع تعداد پرونده های حقوقی و کیفری تشکیل شده کمتر از ۴ درصد تعداد چک های برگشتی در همان سال است. این آمار در کنار سایر مشاهدات میدانی نشان‌دهنده فرسایشی بودن فرآیند فعلی رسیدگی قضایی برای مطالبه وجه چک از نظر فعالان اقتصادی است.
جمع‌بندی
موارد فوق وضعیت نابسامان حوزه چک در فضای کسب و کار را نشان می دهد که بی شک بر تعداد معاملات صورت گرفته بازار اثرگذار بوده و فعالان اقتصادی برای کاهش ریسک فعالیت خود به ناچار با دایره ای محدود از مشتریان که از نزدیک با یکدیگر همکاری دارند و از ریسک مالی همدیگر اطلاع دارند، معامله می کنند.
بنابراین در اصلاح قانون صدور چک باید در راستای رفع مشکلات بیان شده گام برداشت تا از این طریق امنیت و سلامت فضای کسب و کار افزایش یافته و تولیدکنندگان بتوانند، با به کارگیری این ابزار مشکلات نقدینگی خود را مرتفع کرده و تولید خود را افزایش دهند.
پی نوشت:

(۱) گزارش اقتصادی و ترازنامه بانک مرکزی ۱۳۹۴
(۲) گزارش شماره ۱۰۲۷۳۳۸ مرکز پژوهش های مجلس
(۳) آمارهای اقتصادی بانک مرکزی – چک مبادله ای بهمن ماه ۱۳۹۶
(۴) آمار رسمی درباره این موضوع وجود ندارد.
(۵) خبرگزاری فارس کد خبر: ۵۳۶۴۶۹

/شبکه تحلیلگران اقتصاد مقاومتی

کد کوتاه شده لینک :

http://bankdaran.com/?p=65785
دیدگاه کاربران
*

ایمیل شما برای همه نمایش داده نخواهد شد.

*

از نوشتن نظرات با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

*

از ارسال نظرات غیر مرتبط با متن خبر , تکرار نظرات دیگران , توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمائید.

*

نظراتی که حاوی تهمت و بی احترامی به مقدسات مذهبی , ادیان الهی , مسئولان کشوری , اقلیت های قومی و مذهبی و مغایر با عرف و قوانین جاری کشوری باشد منتشر نخواهد شد.


ارسال دیدگاه

*

*

*

پربازدیدترین ها
  • روز
  • هفته
  • ماه
  • سال
  • آخرین اخبار بانکداری

    چالش ارزی بانک مرکزی برای صادرکنندگان به عراق و افغانستان

    تسهیلات ۲۰ میلیونی با کارمزد ۳ درصد به دانشجویان اعطا می‌شود

    تلاش شورای عالی فضای مجازی برای ارائه متمرکز خدمات بانکی بر روی پیام رسان «بله»

    تسهیلات جدید مسکن، ازدواج و خرید جهیزیه ویژه کارکنان ارتش

    پیام تسلیت مدیرعامل بانک رفاه به مناسبت ایام سوگواری ماه محرم

    راه اندازی یک پروژه ملّی با تسهیلات بانک ملی ایران

    تغییر ساعت کار شعبه‌ قشم بانک پاسارگاد

    بانک مرکزی برزیل نرخ بهره را ۶.۵ درصد تعیین کرد

    ایرانی ها چقدر اسکناس و سکه دارند؟

    حجم سه رانت‌پاشی در نیمه اول

    سومین زن تاریخ وارد فدرال رزرو شد

    محصول بیمه‌‎ای جدید، با پردازش داده‌ها

    افتتاح خط تولید لوله های فولادی اسپیرال با حضور مدیران بانک ملی ایران

    مشخصات تمبرها و سکه های یادبود ۹۰ سالگی بانک

    پذیرندگان دستگاه های پوز جزو خانواده بانک مسکن هستند

    طرح همیاران مهر، تبلور عینی گذر از تجمل گرایی به خیر اندیشی

    افتتاح هشتاد و هشتمین شعبه مدیریت استان فارس

    ثبات در بازار ارز

    اطلاعیه در خصوص پایان ساعت کاری شعبه زنجان بانک سرمایه در روز جاری مورخ ۲۷ شهریور ماه

    در ایام تاسوعا و عاشورای خدمات تأمین اجتماعی به صورت اینترنتی در دسترس است

    معارفه مدیر جدید امور شعب بانک کارآفرین

    حفظ اعتبار شرکت‌های بیمه با افزایش سطح توانگری

    بازدید مدیران بانک صنعت و معدن از شرکت زمزم

    آغاز عملیات اجرایی طرح توسعه سیمان سفید زاگرس با حمایت بانک صنعت و معدن

    دیجی کالا آماده ورود به بورس/ اعلام ارزش با سرمایه‌گذاری جدید

    با اسکناس‌های جدید یورو آشنا شوید

    بازدید عضو هیأت مدیره از طرح‌های اشتغال‌ زائی

    ثبت بیش از ۶۰۰ هزار حمله بدافزاری در سطح شبکه کشور

    بیمه آسیا شفاف سازی کرد

    بانک مرکزی آرژانتین برای نجات پزو ۱۵.۶ میلیارد دلار هزینه کرد

    باید به سمتی برویم که هر بیمه شده یک حساب کاربری خاص داشته باشد

    سیر تا پیاز عرضه ارز پتروشیمی‌ها در "نیما"

    بانک ملی ایران به بیش از ۱۲۳ هزار نفر تسهیلات ازدواج پرداخت کرد

    حضور مدیرعامل بیمه ایران در شرکت ملی نفتکش

    رتبه اول بانک تجارت زنجان در صدور حواله های ارزی

    افتتاح فضای کار اشتراکی مرکز توسعه فن‌آوری‌های نوین مالی بانک‌انصار

    اعطای تسهیلات اشتغالی به مددجویان کمیته امداد امام‌خمینی(ره) توسط پست‌بانک‌ایران

    حمایت مالی ویژه بانک مسکن از طرح مسکن مهر

    بانک ملی به حدود ۱۰۰ هزار نفر وام ازدواج پرداخت کرد

    انتقال وجه کارت به کارت از طریق اپلیکیشن تاپ

    حضور مدیرعامل بیمه ایران و هیات همراه در شرکت ملی نفتکش جمهوری اسلامی

    ​بهره‌برداری از سد تنگ ارم دشتستان بوشهر با حمایت بانک صادرات

    برپایی مراسم زیارت عاشورا در بانک کشاورزی

    دندان تیز مجرمان مجازی بر گلوی شهروندان / جرایم مجازی جدی است

    تقویت بخش خصوصی از برنامه های جدی بیمه مرکزی است

    انتقال وجه کارت به کارت با تاپ در بانک رفاه راه اندازی شد

    تصویب صورت های مالی سال ۹۶ بانک صنعت و معدن

    بانک‌های بزرگ در حال فرار از ایران هستند

    کاهش نرخ ارز با حل مشکلات بانکی

    آغاز پرداخت حق تقدم سهام بیمه سرمد در بانک صادرات

    ملاحظات افزایش سقف وام مسکن

    جلسه فراکسیون مستقلان مجلس با رئیس کل بانک مرکزی

    مرکز نوآوری بانک رفاه در دانشگاه شریف مستقر شد

    بخش اعظمی از ظرفیت های صنعت بیمه باید فعال شود

    تودیع و معارفه در بانک ایران زمین

    قیمت سهام بیمه سامان از ۴۰۰ تومان گذشت

    پشت پرده انتصاب «سیف»

    پیام تسلیت مدیرعامل بانک رفاه برای محرم

    قطعی موقت سامانه های بانک ملت

    آموزش خدمات بانکداری‌الکترونیک در شبکه سیمای بانک‌پاسارگاد

    آگهی دعوت به شرکت در مناقصه بانک کارآفرین

    شهریه دانشجویان دانشگاه آزاد با وام بانک قرض الحسنه رسالت

    ارائه متمرکز خدمات بانکی بر روی پیام رسان «بله»

    تاسیس بانک مشترک میان ایران و ترکیه

    هشدار به بانک مرکزی

    پرداخت ۷۱میلیارد ریال از سوی بیمه‌‌کوثر به خسارت‌‌دیدگان

    راه اندازی یک پروژه ملّی با تسهیلات بانک ملی

    بانک ایران زمین به مجمع می رود

    عملکرد بانک پارسیان در حوزه قرض الحسنه

    تامین اجتماعی در تنگناهای اقتصادی همسو با دولت پشتیبان نیروهای مولد کشور است

    سککوک؛ ابزار افزایش حضور کسب و کارهای ایرانی در عرصه بین‌المللی

    سیاست تشویقی بانک مرکزی برای بازپرداخت مطالبات معوق

    مسابقه عکاسی «محرمِ ایران زمین»

    گرانی با رکود در انتظار بازار مسکن

    تبلیغات
    تبلیغات
    طراحی سایت سئو