بانکداران
خبر فوری :
منو اصلی

کد خبر: 78603

تاریخ انتشار: ۱۲ آبان ۱۳۹۷ - ۰۰:۳۱

چرایی تفاوت در الگوهای بانکداری اسلامی

ایران اکونومیست – امروزه تامین مالی اسلامی به عنوان بخش اساسی و تأثیرگذار در تأمین مالی بین‌المللی در کشورهای اسلامی و غیر اسلامی شناخته می‌شود. در واقع این ابتکار مالی که بسیاری آن را نوعی نوآوری مذهبی می نامند، مبتنی بر فقه و قانون اسلام می‌باشد. به این معنی که تمامی روش‌های مورد استفاده در ...

ایران اکونومیست –

امروزه تامین مالی اسلامی به عنوان بخش اساسی و تأثیرگذار در تأمین مالی بین‌المللی در کشورهای اسلامی و غیر اسلامی شناخته می‌شود. در واقع این ابتکار مالی که بسیاری آن را نوعی نوآوری مذهبی می نامند، مبتنی بر فقه و قانون اسلام می‌باشد. به این معنی که تمامی روش‌های مورد استفاده در تأمین مالی اسلامی مبتنی بر اصول فقهی برخواسته از متون استنباط فقهی می‌باشد.

با این حال بسیار مشاهده گردیده است که تفسیرهای متفاوتی در ارتباط با روش‌های یکسان وجود دارد که این امر زمینه ساز شکل ‌گیری الگوهای مختلفی از بانک‌داری بدون ربا (به عنوان نمونه الگوهای وکالتی و مضاربه‌ای) شده است که در این یادداشت سعی می‌شود به یکی از عوامل شکل‌گیری این تفاوت‌ها پرداخته شود. از جمله زمینه‌های شکل‌گیری این تفاوت‌ها، تفاوت در منابع فقه مذاهب مختلف است.

 از اینرو در این نوشتار در صدد تبیین تفاوت در منابع استنباط‌های فقهی امامیه و اهل سنت می‌باشیم. منابع فقه امامیه شامل موارد زیر است:

۱.         قرآن: بدون شک، قرآن مجید اولین منبع احکام و مقررات اسلامی است. البته آیات قرآن‌ منحصر به احکام و مقررات عملی نیست.

۲.         سنت: سنت عبارت است از: قول، فعل و تقریر معصوم صلوات الله علیه.

۳.         اجماع: عبارت از اتفاق نظر فقهای اسلام بر یک حکم شرعی است. (اجماع در فقه امامیه، اجماع، دلیل مستقلی نیست، بلکه تنها در صورتی که کاشف از قول یا فعل و یا تقریر معصوم باشد، اعتبار دارد)

۴.         عقل: از دیدگاه فقهای امامیه، عقل در کنار کتاب و سنّت، منبع مستقلی برای استنباط احکام شرعی است.

همچنین منابع فقه اهل سنت نیز موارد زیر را شامل می‌شود:

۱.         قرآن

۲.         سنت: عبارت است از: قول گفتار، رفتار و تقریر پیامبر صلوات الله علیه.

۳.         اجماع: نزد علمای اهل سنت در کنار کتاب و سنّت، دلیلی مستقل محسوب می‌شود.

۴.         قیاس: قیاس همان چیزی است که در منطق به نام تمثیل نامیده می‌شود.

۵.         اجتهاد: اجتهاد عبارت است از تلاش نیروی ذهن برای یافتن یک نظر فقهی تا جایی که مجتهد توانایی تلاش بیشتر برای یافتن پاسخ را نداشته باشد.

همان‌طور که ملاحظه می‌گردد بین فقه امامیه و اهل تسنن در خصوص منابع اشتراکات و افتراقاتی وجود دارد. از جمله این اشتراکات بهره‌گیری از قرآن، سنت و اجماع است.

با این حال در بحث مفاهیم و حوزه بکارگیری بین این مشترکات نیز تفاوت‌هایی وجود دارد به این صورت که در منبع سنت، فقه امامیه هم سنت پیامبر (ص) را مد نظر قرار می‌دهند و هم سنت معصومین (ع) را در حالی که اهل تسنن صرفاً به سنت پیامبر (ص) تأکید دارند.

علاوه بر این در فقه امامیه اجماع به‌عنوان یک منبع مستقل محسوب نمی‌شود در حالی که این امر در خصوص فقه اهل تسنن به‌عنوان یک منبع مستقل به کار گرفته می‌شود.

در کنار این تشابهات، منابع فقهی متفاوتی نیز بین این دو مشاهده می‌گردد به این صورت که در فقه امامیه از عقل به عنوان یک منبع فقهی مستقل استفاده شده است در حالی که در اهل تسنن به جای آن از دو منبع قیاس و اجتهاد استفاده می‌گردد.

در واقع همین تفاوت موجود در منابع فقهی زمینه‌ساز تفاوت‌هایی بعضاً آشکار در روش‌های مورد استفاده در خصوص روش‌های تأمین مالی اسلامی شده است به گونه‌ای که در فقه امامیه مضاربه صرفاً برای تجارت و بازرگانی اختصاص می‌یابد در حالی که در فقه اهل سنت به‌عنوان عقد عام امکان استفاده در تمامی موضوعات (بازرگانی، کشاورزی و …) را خواهد داشت.

مثال‌هایی از این دست بسیار می‌توان ارایه نمود همانند بحث خرید دین به شخص ثالث در فقه امامیه مورد تأیید مشهور فقها می‌باشد در حالی که در اهل تسنن مورد تأیید نمی‌باشد.

بنابراین این گونه می‌توان استدلال نمود که یکی از اصلی‌ترین تفاوت‌های ایجاد شده در الگوهای بانکداری بدون ربا در کشورهای مختلف تفاوت در مبانی فقهی مورد استفاده برای استخراج و طراحی ابزارهای مالی اسلامی می‌باشد که این امر در ابتدای شکل گیری مباحث تأمین مالی اسلامی یک امر اجتناب ناپذیر می‌باشد.

 ولی در ادامه این تفاوت‌ها می‌تواند یکی از اصلی‌ترین موانع توسعه ابزارهای مالی اسلامی استاندارد در گسترده جهانی باشد.

ضرورت همگرایی در تأمین مالی اسلامی در افزایش عمق بازارهای مالی اسلامی در مرحله اول و در ادامه توان رقابت با تأمین مالی متعارف نیازمند ایجاد وحدت و یکسان‌سازی روش‌های مورد استفاده برای پاسخگویی به نیازهای مالی متقاضیان منابع مالی است به این صورت که تا حد امکان باید فقها و کارشناسان تأمین مالی اسلامی با تأکید بر وجوه اشتراک مبانی فقهی به استنباط و استخراج و طراحی روش‌های تأمین مالی اسلامی بپردازند که این امر ضمن ایجاد وحدت رویه مهندسی مالی عقود اسلامی زمینه یکسان سازی محصولات ارایه شده در حوزه تأمین مالی جهانی خواهد شد که خود اثرات مثبت فراوانی در تأمین مالی اسلامی خواهد داشت.

یحیی لطفی‌نیا

کد کوتاه شده لینک :

http://bankdaran.com/?p=78603
دیدگاه کاربران
*

ایمیل شما برای همه نمایش داده نخواهد شد.

*

از نوشتن نظرات با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

*

از ارسال نظرات غیر مرتبط با متن خبر , تکرار نظرات دیگران , توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمائید.

*

نظراتی که حاوی تهمت و بی احترامی به مقدسات مذهبی , ادیان الهی , مسئولان کشوری , اقلیت های قومی و مذهبی و مغایر با عرف و قوانین جاری کشوری باشد منتشر نخواهد شد.


ارسال دیدگاه

*

*

*

پربازدیدترین ها
  • روز
  • هفته
  • ماه
  • سال
  • آخرین اخبار بانکداری

    بازدید مدیرکل ارشاد استان تهران از بانک پارسیان

    فروش اوراق گواهی سپرده یک ساله بانک ملی با نرخ سود ۱۸ درصدی

    لوایح FATF تصویب نشود، بانک‌های ما به مشکل جدی برمی‌خورند

    ریشه‌های تورم

    منابع انسانی مهمترین عامل کسب برتری نسبت به رقبا است

    یکبار مصرف‌سازی رمز اول کارت های بانکی

    شکایت وزارت نفت از ۷۲ نماینده نویسنده نامه به سران قوا صحت ندارد

    استقرار طلا در سقف ۹ماهه

    بزرگترین بانک ژاپن شبکه پرداخت مبتنی بر بلاک‌چین را در ۲۰۲۰ میلادی راه‌اندازی می‌کند

    راهکار رونق بازار مسکن

    ادامه موج صعودی قیمت طلا

    زمان واریز حقوق بهمن بازنشستگان

    قدردانی رییس هیات مدیره بیمه سرمد از شعب آزادی و صفائیه کرمان بانک صادرات

    خبرهای خوشی برای صرافی ها در راه است

    در سال ۹۸ این افراد مالیات نمی دهند

    عدم تطبیق با فناوری های نو در عرصه بانکداری مساوی با از دست دادن بازار است

    دلار امروز در صرافی ملی چند؟

    علت کاهش بدهی بانک‌های خصوصی به بانک مرکزی

    کاهش ۵۰ هزار تومانی حباب سکه

    ایران آماده حضور در اتحادیه اوراسیا می شود

    آغاز به کار هفته FATF در پاریس

    همگامی مدیران و فعالان صنعت بانکداری و پرداخت با مرکز فابا تا ITE 2019

    دلار در مسیر صعود قرار گرفت

    کنترل حجم ترازنامه "بانکهای مشکل دار"

    حباب سکه ۳۷۰ هزار تومان شد

    بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی افزایش یافت

    تفاهم نامه بیمه آسیا و خانه صنعت،معدن و تجارت

    خبرهای خوب برای بازار ارز

    رشد ۱۳۰ درصدی پرداخت وام جعاله مسکن

    بانک ملی از تازه ترین دستاوردهای خود رونمایی می‌کند

    بام سازمانی بانک ملی ایران رونمایی شد

    راهکار رونق بازار مسکن از نظر رئیس اتحادیه مسکن

    دستگیری ۲۰ دلال بازار ارز

    استقبال از سیاست تشویقی بانک مرکزی

    رئیس کل بیمه مرکزی: نرخ‌های غیرواقعی به صنعت بیمه آسیب می زند

    اوراق مالی و اسناد منتشره از پرداخت مالیات معاف شدند

    چرا قیمت دلار جهش کرد؟

    بانک سپه ۲۲۷ هزار فقره وام ازدواج پرداخت کرد

    بدهکار کلان بانکی بازداشت شد

    هجوم انگلیسی‌ها برای خرید یورو

    اعلام برندگان قرعه کشی جشنواره پرداخت های الکترونیکی بانک کشاورزی

    شرط تغییر سقف وام مسکن

    ورود اسکناس ارز به هر میزان آزاد است

    نرخ ۲۶ ارز بین بانکی کاهش یافت + جدول

    مهاجرت معکوس منابع سرگردان به بانک‌ها

    اثر پروانه‌ای در بازار ارز؟

    اطلاعیه بانک اقتصادنوین در خصوص اوراق گواهی سپرده مرحله ۲۵

    دو خبر مهمی که شاید منجر به بهبود بورس و کاهش هیجانات بازارهای رقیب شود

    خدمات قابل ارایه در بستر اینترنت ‌بانک مسکن

    برگزاری دوره آموزش بازاریابی بیمه های عمر و زندگی بیمه سرمد در استان البرز

    رمز موفقیت بانک ۲۰۰ هزار میلیارد تومانی صادرات از نگاه مدیرعامل

    پاسخگویی به مشتریان بانک رفاه در اولویت است

    دلایل افزایش سرمایه ۱۰۰ درصدی چادرملو از زبان مدیرعامل

    شفافیت هدف اصلی سامانه نیماست

    قرارداد ۴۰۰۰ میلیاردی بانک صنعت و معدن و سایپا

    موج‌سواران چگونه دلار را گران کردند؟

    پرداخت ۴۸ هزار وام قرض الحسنه توسط بانک ملی

    نوبخت از نمایندگان مجلس شکایت کرد / واکنش یک امضاکننده

    تداوم چشم‌انداز افزایشی طلا

    دلا‌ر صادراتی به بازار می‌آید؟

    انتصاب ۲ معاون جدید بیمه ملت

    مجمع گروه مالی بانک توسعه تعاون برگزار شد

    نرخ ۲۶ ارز بین بانکی گران شد

    ۳ نگرانی کوتاه‌مدت در بازار ارز

    همه چیز درباره برداشت مستقیم و اجرای آن در سیستم بانکی ایران

    ۷۲۴ بهترین اپلیکیشن موبایلی کشور شد

    اهمیت تجربه مشتری در آینده پرداخت، تکنولوژی و غیر تکنولوژی

    تلاش پست بانک برای تحقق اقتصاد مقاومتی

    رنگ باختن وام‌ها در بازار مسکن

    واکنش تند بانک مرکزی به انتقاد تاجر مشهور : اطلاعات نداده و حرف بی ربط زده

    اونس جهانی طلا همچنان در مسیر درخشش

    بانک‌ها سودده هستند

    طلا آماده پرواز است؟

    مسکن در تهران چقدر گران شده است؟ + نمودار

    تبلیغات
    طراحی سایت سئو