بانکداران
خبر فوری :
منو اصلی

کد خبر: 78603

تاریخ انتشار: ۱۲ آبان ۱۳۹۷ - ۰۰:۳۱

چرایی تفاوت در الگوهای بانکداری اسلامی

ایران اکونومیست – امروزه تامین مالی اسلامی به عنوان بخش اساسی و تأثیرگذار در تأمین مالی بین‌المللی در کشورهای اسلامی و غیر اسلامی شناخته می‌شود. در واقع این ابتکار مالی که بسیاری آن را نوعی نوآوری مذهبی می نامند، مبتنی بر فقه و قانون اسلام می‌باشد. به این معنی که تمامی روش‌های مورد استفاده در ...

ایران اکونومیست –

امروزه تامین مالی اسلامی به عنوان بخش اساسی و تأثیرگذار در تأمین مالی بین‌المللی در کشورهای اسلامی و غیر اسلامی شناخته می‌شود. در واقع این ابتکار مالی که بسیاری آن را نوعی نوآوری مذهبی می نامند، مبتنی بر فقه و قانون اسلام می‌باشد. به این معنی که تمامی روش‌های مورد استفاده در تأمین مالی اسلامی مبتنی بر اصول فقهی برخواسته از متون استنباط فقهی می‌باشد.

با این حال بسیار مشاهده گردیده است که تفسیرهای متفاوتی در ارتباط با روش‌های یکسان وجود دارد که این امر زمینه ساز شکل ‌گیری الگوهای مختلفی از بانک‌داری بدون ربا (به عنوان نمونه الگوهای وکالتی و مضاربه‌ای) شده است که در این یادداشت سعی می‌شود به یکی از عوامل شکل‌گیری این تفاوت‌ها پرداخته شود. از جمله زمینه‌های شکل‌گیری این تفاوت‌ها، تفاوت در منابع فقه مذاهب مختلف است.

 از اینرو در این نوشتار در صدد تبیین تفاوت در منابع استنباط‌های فقهی امامیه و اهل سنت می‌باشیم. منابع فقه امامیه شامل موارد زیر است:

۱.         قرآن: بدون شک، قرآن مجید اولین منبع احکام و مقررات اسلامی است. البته آیات قرآن‌ منحصر به احکام و مقررات عملی نیست.

۲.         سنت: سنت عبارت است از: قول، فعل و تقریر معصوم صلوات الله علیه.

۳.         اجماع: عبارت از اتفاق نظر فقهای اسلام بر یک حکم شرعی است. (اجماع در فقه امامیه، اجماع، دلیل مستقلی نیست، بلکه تنها در صورتی که کاشف از قول یا فعل و یا تقریر معصوم باشد، اعتبار دارد)

۴.         عقل: از دیدگاه فقهای امامیه، عقل در کنار کتاب و سنّت، منبع مستقلی برای استنباط احکام شرعی است.

همچنین منابع فقه اهل سنت نیز موارد زیر را شامل می‌شود:

۱.         قرآن

۲.         سنت: عبارت است از: قول گفتار، رفتار و تقریر پیامبر صلوات الله علیه.

۳.         اجماع: نزد علمای اهل سنت در کنار کتاب و سنّت، دلیلی مستقل محسوب می‌شود.

۴.         قیاس: قیاس همان چیزی است که در منطق به نام تمثیل نامیده می‌شود.

۵.         اجتهاد: اجتهاد عبارت است از تلاش نیروی ذهن برای یافتن یک نظر فقهی تا جایی که مجتهد توانایی تلاش بیشتر برای یافتن پاسخ را نداشته باشد.

همان‌طور که ملاحظه می‌گردد بین فقه امامیه و اهل تسنن در خصوص منابع اشتراکات و افتراقاتی وجود دارد. از جمله این اشتراکات بهره‌گیری از قرآن، سنت و اجماع است.

با این حال در بحث مفاهیم و حوزه بکارگیری بین این مشترکات نیز تفاوت‌هایی وجود دارد به این صورت که در منبع سنت، فقه امامیه هم سنت پیامبر (ص) را مد نظر قرار می‌دهند و هم سنت معصومین (ع) را در حالی که اهل تسنن صرفاً به سنت پیامبر (ص) تأکید دارند.

علاوه بر این در فقه امامیه اجماع به‌عنوان یک منبع مستقل محسوب نمی‌شود در حالی که این امر در خصوص فقه اهل تسنن به‌عنوان یک منبع مستقل به کار گرفته می‌شود.

در کنار این تشابهات، منابع فقهی متفاوتی نیز بین این دو مشاهده می‌گردد به این صورت که در فقه امامیه از عقل به عنوان یک منبع فقهی مستقل استفاده شده است در حالی که در اهل تسنن به جای آن از دو منبع قیاس و اجتهاد استفاده می‌گردد.

در واقع همین تفاوت موجود در منابع فقهی زمینه‌ساز تفاوت‌هایی بعضاً آشکار در روش‌های مورد استفاده در خصوص روش‌های تأمین مالی اسلامی شده است به گونه‌ای که در فقه امامیه مضاربه صرفاً برای تجارت و بازرگانی اختصاص می‌یابد در حالی که در فقه اهل سنت به‌عنوان عقد عام امکان استفاده در تمامی موضوعات (بازرگانی، کشاورزی و …) را خواهد داشت.

مثال‌هایی از این دست بسیار می‌توان ارایه نمود همانند بحث خرید دین به شخص ثالث در فقه امامیه مورد تأیید مشهور فقها می‌باشد در حالی که در اهل تسنن مورد تأیید نمی‌باشد.

بنابراین این گونه می‌توان استدلال نمود که یکی از اصلی‌ترین تفاوت‌های ایجاد شده در الگوهای بانکداری بدون ربا در کشورهای مختلف تفاوت در مبانی فقهی مورد استفاده برای استخراج و طراحی ابزارهای مالی اسلامی می‌باشد که این امر در ابتدای شکل گیری مباحث تأمین مالی اسلامی یک امر اجتناب ناپذیر می‌باشد.

 ولی در ادامه این تفاوت‌ها می‌تواند یکی از اصلی‌ترین موانع توسعه ابزارهای مالی اسلامی استاندارد در گسترده جهانی باشد.

ضرورت همگرایی در تأمین مالی اسلامی در افزایش عمق بازارهای مالی اسلامی در مرحله اول و در ادامه توان رقابت با تأمین مالی متعارف نیازمند ایجاد وحدت و یکسان‌سازی روش‌های مورد استفاده برای پاسخگویی به نیازهای مالی متقاضیان منابع مالی است به این صورت که تا حد امکان باید فقها و کارشناسان تأمین مالی اسلامی با تأکید بر وجوه اشتراک مبانی فقهی به استنباط و استخراج و طراحی روش‌های تأمین مالی اسلامی بپردازند که این امر ضمن ایجاد وحدت رویه مهندسی مالی عقود اسلامی زمینه یکسان سازی محصولات ارایه شده در حوزه تأمین مالی جهانی خواهد شد که خود اثرات مثبت فراوانی در تأمین مالی اسلامی خواهد داشت.

یحیی لطفی‌نیا

کد کوتاه شده لینک :

http://bankdaran.com/?p=78603
دیدگاه کاربران
*

ایمیل شما برای همه نمایش داده نخواهد شد.

*

از نوشتن نظرات با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

*

از ارسال نظرات غیر مرتبط با متن خبر , تکرار نظرات دیگران , توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمائید.

*

نظراتی که حاوی تهمت و بی احترامی به مقدسات مذهبی , ادیان الهی , مسئولان کشوری , اقلیت های قومی و مذهبی و مغایر با عرف و قوانین جاری کشوری باشد منتشر نخواهد شد.


ارسال دیدگاه

*

*

*

پربازدیدترین ها
  • روز
  • هفته
  • ماه
  • سال
  • آخرین اخبار بانکداری

    برگزاری نشست هم اندیشی دکتر کاتب با رییس دانشگاه فنی و حرفه ای آذربایجان غربی

    پست بانک ۲۵۲ میلیارد ریال وام به زلزله‌زدگان پرداخت‌ کرد

    نقش بلاکچین در تحول دیجیتال بنگاه‌های مالی

    مسیر سپرده‌های مدت دار تغییر کرد

    بزرگترین شرکت نفت و گاز آلمان هم آماده خروج از ایران شد

    معارفه فرمانده جدید پایگاه بسیج شهید رجائی بانک توسعه تعاون

    نشست تلفنی بانکداران رفاه با مشتریان

    ۳ طرح بانک صادرات برای دریافت وام بدون ضامن

    مسکن تهران در یک سال گذشته چقدر افزایش قیمت داشته است؟

    بیش از ۲۵۲ میلیارد ریال تسهیلات برای کمک به مناطق زلزله‌زده کرمانشاه پرداخت‌شده‌است

    اضافه برداشت روزانه بانک‌های ایران در سال ۹۷

    راهکارهای ارتقای خدمات بیمه درمانی بانک ملی بررسی شد

    دسترسی بانک مرکزی به سوئیفت قطع شد

    قطع دسترسی و اعمال محدودیت صرافی‌های رمز ارز برای ایرانیان

    IMF رشد اقتصادی ایران را منفی پیش‌بینی کرد

    توضیح مثبت و منفی ۶ شرکت منجر به صف خرید یک سهم شد

    کاهش قیمت هرگرم طلا ۱۸ عیار به کمتر از ۴۰۰ هزار تومان

    افزایش ۸۳ درصدی قیمت مسکن در تهران

    ۲ علت اصلی ریزش قیمت طلا و سکه

    ۹۶۰ واحد مسکن مهر پرند در حال تحویل است

    دستگیری ۱۳۰ دلال ارز و باند جعل سکه در تهران

    تاسیس بانک مشترک ایران و ترکیه با همکاری بخش خصوصی

    حرکت از بانکداری الکترونیک به دیجیتال

    برنامه افزایش سرمایه بیمه رازی اعلام شد

    بررسی راهکارهای ارتقای خدمات بیمه درمانی بانک ملّی

    تحریم ها برخلاف جریان جهانی شدن و محکوم به شکست است

    استقبال از وام ۶ درصدی بانک صادرات

    کاهش قیمت‌ها در بازار طلا ادامه می‌یابد؟‌

    آزادراه تهران – قم با ۲۰۰ میلیارد تومان خصوصی می‎شود

    برای مولدسازی دارائی‌های بیمه‌ایران برنامه‌ریزی می‌کنیم

    مشارکت بانک صادرات برای تولید متانول

    چرا دیروز دلالها در بازار ارز غایب بودند؟

    افزایش نرخ ۸ ارز بین بانکی + جدول

    اعلام اسامی برندگان جشنواره باشگاه مشتریان بانک سپه

    تحلیل بانک آمریکایی ولس فارگو از بازار طلا

    مصادیق اصلاح نظام بانکی شفاف نیست

    رتبه اول بانک صنعت و معدن قم در پرداخت وام طرح رونق تولید

    شرط لازم برای افزایش چشمگیر قیمت طلا

    سرقت ۵٫۵ میلیون دلاری از حساب بیت مین در صرافی بایننس!

    نقدینگی ۱۶۷۲ هزار میلیارد تومان شد

    گزارش رسمی بانک مرکزی از افزایش حجم نقدینگی

    معاون فنی بیمه رازی : ریسک نقدینگی را کنترل می کنیم

    باید خودمان را برای جنگ اقتصادی آماده کنیم

    اعطای جایزه قرعه‌کشی «وین کارت» بانک سامان

    انتشار سین برنامه‌های رویداد ۳ روزه ITE 2018

    زمان عرضه اولیه دهمین شرکت جدید مشخص شد/ جزییات فروش ۵ درصد سهام

    بانک دی با سرمایه گذاران داخلی ، تفاهم نامه منعقد کرد

    ریسک نقدینگی را کنترل می کنیم

    اعلام نتایج قرعه‌ کشی سپرده‌ های بانک انصار

    سوئیفت نقشی در نگهداری حساب ها و تسویه ارزی ندارد

    واکنش بانک مرکزی به قطع دسترسی سوئیفت ۲۰ بانک

    بیمه سرمد در کوتاه ترین زمان خسارت ها را جبران می کند

    ازبکستان درصدد عرضه ارز دیجیتالی اختصاصی

    انتشار نسخه جدید همراه بانک قرض الحسنه مهر

    سقف روزانه تراکنش کارت به کارت در بانک ملی ۳ میلیون شد

    ترامپ با حضور ۴ کشور حاضر در برجام موافقت کرد

    پرداخت ۲۷۷ هزار فقره تسهیلات قرض الحسنه در بانک کارگشایی

    الزامات تراکنش‌ های انتقال وجه شتابی و غیر شتابی

    نقدینگی به ۱۶۷۲ هزار میلیارد تومان رسید

    جزییات نشست صادرکنندگان با رییس کل بانک مرکزی

    اعلام اسامی برندگان جشنواره بیستابیست

    بخش جدید تجزیه و تحلیل بایننس راه اندازی شد

    دسترسی کدام‌ بانک‌ها به سوئیفت قطع می‌شود؟

    گزیده آمارهای اقتصادی شهریور ۹۷ منتشر شد

    دسترسی ۱۹ بانک به سوئیفت قطع نمی‌شود

    مشارکت بانک ها در صندوق‌ های بازار سهام و احیای بازار آتی سکه

    روش اتصال کارتخوان پمپ بنزین ها به شبکه پرداخت ابلاغ شد

    منظور از اصلاح نظام بانکی چیست؟

    اقدامات بانک مرکزی نرخ ارز را تثبیت کرد

    «بام» را ایمن تر کنید

    دلایل افت و خیز قیمت سکه در بازار

    اعلام اسامی سخنرانان و اعضای پنل برنامه‌های جانبی در ITE 2018 – گروه ششم

    شهروندان مراقب کلاهبرداری اسکیمر باشند

    انتصاب محمدرضا کشاورز به عنوان مدیرعامل بیمه دی

    تبلیغات
    طراحی سایت سئو